![[تصویر: 1_27_08_09_1_09_34.jpeg]](http://zaxo.at/gallery/1_27_08_09_1_09_34.jpeg)
*که مردم شین و گریانت به من چی؟
*له سةر گؤرم له خودانت به من چی؟
*که نةت هیشت تیرچاوانت ببینم
*دائیستا شینی چاوانت به من چی؟
|
ایــــلام ( آلامتـــو ) استان کردنشین و عروس زاگرس ------ پەروەردەێ کوردم ئیلام خاکمه، خاک گشت کوردان دڵ پاکمه--- معرف استان های کردنشین:. . . ایـــــلام، کردستان، کرمانشاه، آذربایجان غربی، خراسان شمالی---------++++++++++++++++++++----------------------------------------------------------------------ئه ر خوسره و بووم ده س و جامه وه ----- ئه روام گل مه خوه ی وه ئیلامه
| ||
|
مسابقات کُشنی Kuşnî (کشتی باچوخه) «یادواره شهید بابامحمد رستمی و شهدای بخش مرزی باجگیران» در تاریخ 15 اردیبهشت ماه در گود کشتی باچوخه روستای رهورد قوچان (Kurmancî = Qûçan, Rehverd) برگزار گردید. گود کشتی باچوخه رهورد خاستگاه پهلوانان چوخه کار و بنامی همچون محمدعلی صحرائی، رمضان شکفته، قربانعلی کریمی، احمد شکفته، موسیالرضا رحمانی و بسیاری از پهلوانان دیگر از منطقه دولتخوانه است. در این دور از مسابقات چوخه کارانی از قوچان، باجگیران، درگز، چناران، فاروج، شیروان، اسفراین، بجنورد، نیشابور، مشهد، فریمان، تربت جام و همچنین از استان های مازندران، سمنان، همدان و تهران حضور داشتند که در وزن های 70 – 80 – 90 و سنگین وزن با هم به رقابت پرداختند. حضور انبوه علاقه مندان به این آئین فرهنگی باستانی کردهای خراسان از زن و مرد و پیر و جوان بسیار چشم گیر بود. نتایج این دور از مسابقات به شرح زیر است:
کُشنی Kuşnî (کشتی باچوخه) - روستای رهورد قوچان 
کُشنی Kuşnî (کشتی باچوخه) - روستای رهورد قوچان 
کُشنی Kuşnî (کشتی باچوخه) - روستای رهورد قوچان 
کُشنی Kuşnî (کشتی باچوخه) - روستای رهورد قوچان 
کُشنی Kuşnî (کشتی باچوخه) - روستای رهورد قوچان 
کُشنی Kuşnî (کشتی باچوخه) - روستای رهورد قوچان 
کُشنی Kuşnî (کشتی باچوخه) - روستای رهورد قوچان 
کُشنی Kuşnî (کشتی باچوخه) - روستای رهورد قوچان 
کُشنی Kuşnî (کشتی باچوخه) - روستای رهورد قوچان 
کُشنی Kuşnî (کشتی باچوخه) - روستای رهورد قوچان 
کُشنی Kuşnî (کشتی باچوخه) - روستای رهورد قوچان [ ۱۳٩۱/٢/٢٥ ] [ ٢:۳٥ ب.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
به نقل از: وحید آقایی پیرکوه مردم پیرکوه از هنگام کوچ به این منطقه از شاخص اجتماعی ویژه ای برخوردار بوده اند که بخشی از عوامل صاحب نفوذ از قبیله عمارلو در انجا اسکان یافتند و نقل است که در جنگ میهنی هرات عده ای از سران پیرکوه حضوری موثر داشتند .پیرکوه پس از سال ۱۳۱۰خورشیدی مرکز دهستان و دارای دهداری بوده است و قبل از آن نیز مالیات و سوار (سرباز) منطقه توسط سران پیرکوه به مرکز قزوین فرستاده می شده است . و اما پیرکوه کنونی : منطقه ای را در بر می گیرد با حدود ۵۰۰۰ (پنج هزار) جمعیت که شامل ۳۲ روستا و ابادی می باشد که در فاصله ۲۰کلیو متری دیلمان کنونی واقع گردیده است . مردمان آن دیار در حال حاضر به دلیل مجاورت و مراودت با گیل و دیلم با دو گویش کردی کرمانجی و گیلکی سخن می گویند . از نظر موقیعت جغرافیایی : همان گونه که یاد آوری شد پیرکوه در فاصله 20 کلیومتری دیلمان و بر بلندی های منطقه کوهستانی البرز غربی واقع گردیده است و از ناحیه ای کوهستانی زیبا و منحصر به فرد به نام تورار کوه برخوردار است که دارای چشمه های زلال و روان به نام (( سنگ چشمه)) ((دوخانی)) و ((سرخ چشمه)) در اردو سامان ((آردسامان)) می باشد
****************
پیرکوه (pirkooh)
مطالبی به نقل از وبلاگ پیرکوه (www.pirkooh.persianblog.ir)
(ابوالفضل شریفی پیرکوهی)
پیرکوه روستایی کُردنشین ازروستاهای استان گیلان شهرستان سیاهکل است که دارای جاهای دیدنی طبیعی فراوانی است.این روستازمانی جزءشهرستان رودباروبخش عمارلوبود،تادریک روزتلخ یعنی 31خرداد69که زمین لرزه ای رخ دادوباعث شد حدودصدتن ازهم وطنان عزیزمان این دنیاراترک گفتندوروستای پیرکوه تغییرجادادوازآن روزهابه بعد جرءشهرستان سیاهکل وبخش دیلمان شد.ومردمان غیورپیرکوه هرساله درتاریخ31خرداد69برای عزیزانشان سالگردی رابه رسم یادبودبرگزارمی کنندوروستای پیرکوه درجنگ تحمیلی حدوداً9شهیدداد. مردمان پیرکوه مردمانی زحمت کش وفداکارهستندکه شغل اصلی آنهاکشاورزی ودامداری است ومحصولات پیرکوه عبارتنداز:فندق،گردو،گندم،جوو…میباشد. ودرآخر،من هرچی درموردپیرکوه صحبت کنم کم گفتم،واگرمایل به دانستن قدمت پیرکوه هستیدحتماًبه وبلاگهای دیگرپیرکوه سری بزنید.آدرس پیرکوه:استان گیلان-شهرستان لاهیجان-شهرستان سیاهکل-منطقه کوهستانی دیلمان-روستای زیباودیدنی پیرکوهعینک 
موقعیت روستای پیرکوه در عکس ماهواره ای 
موقعیت روستای پیرکوه در عکس ماهواره ای [ ۱۳٩۱/٢/٢٥ ] [ ٢:٠٧ ب.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که از خود بپرسید چرا به «تخمه ژاپنی» میگوییم «تخمه ژاپنی»؛ این در حالیست که برخی پژوهشگران معتقدند نام اصلی این تخمه چیز دیگریست و استفاده از این لفظ تنها بر اثر یک شباهت و اشتباه شنیداری پیش آمده است.
ژاپن یا جابان: به گزارش برخی منابع اینترنتی در لغتنامه دهخدا آمده است: «جابانی» نام محلی است که در آنجا شاه اسماعیل با فرخ یسار جنگ کرده است. (تاریخ ادبیات ایران ادوارد برون ص ۶۵). تخمه ژاپنی یا جابونی؟ مساله این است همچنین در منبع دیگری آمده است: «باید دانست که این نوع تخمه در یکی از روستاهای اطراف دماوند «جابان (jâbân)» که همسایه غربی سربندان بوده و ساکنان آن نیز ازنژاد کرمانج هستند کشت میشود و در واقع نام اصلی آن «تخمه جابانی» است؛ اما تطور زبانی صورتگرفته در این واژه و قلب مصوت «آ» (â) به «–و» (ô)، آن را به صورت «جابونی» درآورده و پس از آن با تبدیل همخوان «ج» (j) به «ژ» (ž) و «ب» (b) به «پ» (p) – به دلیل نزدیکی واجگاه- به صورت نادرست «ژاپنی» درآمده است. بازنشر : مجله اینترنتی ببینین . کام [ ۱۳٩۱/٢/٢٥ ] [ ۱:٥۸ ب.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
کرد یعنی خروش کاوه کرد یعنی نسیم پاوه کرد یعنی فرزند آرش کرد یعنی خون سیاوش کرد یعنی نیزه بر ضحاک کرد یعنی سوار بی باک کرد یعنی نیای کوروش کرد یعنی ندای زرتشت کرد یعنی پناه فرهاد کرد یعنی ناله و فریاد کرد یعنی داد افریدون کرد یعنی سینه ی پر خون کرد یعنی شیر دالاهو کرد یعنی هژبر شاهو کرد یعنی شاه هورامان کرد یعنی خروش سیروان کرد یعنی سوار کلهر کرد یعنی نگین و در کرد یعنی بال قلاجه کرد یعنی داغ حلبچه کرد یعنی ناله شکینه کرد یعنی آهی در سینه کرد یعنی بابک خرم دین کرد یعنی اهور زرین کرد یعنی استوار چون کوه کرد یعنی درفش شکوه کرد یعنی فرزند ماد کرد یعنی شیرین و فرهاد کرد یعنی نام کردستان کرد یعنی فرزند ایران
[ ۱۳٩۱/٢/٢٢ ] [ ۳:۱۸ ق.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
لهی مال چوول بی دهنگه تهنیا مهنیده دالگه! [ ۱۳٩۱/٢/٢٢ ] [ ۳:۱۱ ق.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
هکر بوکانی، سایت خلیج عربی را هک کرد [ ۱۳٩۱/٢/٢٢ ] [ ۳:٠۸ ق.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
دالگهیه ی نان سزیا ی دۊ ده سد ، تیه رزی وه دنیا داڵگه [ ۱۳٩۱/٢/٢٢ ] [ ۳:٠۸ ق.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
کرماشانهکهم ئهی خـاک زێرین [ ۱۳٩۱/٢/٢٢ ] [ ۳:٠۸ ق.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
دائیک (مادر) [ ۱۳٩۱/٢/٢٢ ] [ ٢:٥٦ ق.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
ایلام - خبرگزاری مهر: مردم کردستان، کرمانشاه و ایلام از دیرباز تاکنون دارای مفاخر زیادی در بخش های مختلف ادبی و هنری بوده اند که متاسفانه کمتر از آنها در کشور یادی شده است. به گزارش خبرنگار مهر، سابقه ادبیات و به ویژه شعر در میان کلهرها و دیگر گویشوران کردی جنوبی بسیار طولانی است. قدیمی ترین اشعار به دست آمده به کردی جنوبی به قرن سوم هجری بر می گردد که مجموعه سروده های دینی یارسان اهل حق است. ملا پریشان دیوری، غلامرضا ارکوازی، شاه خوشین، شاکه، خان منصور، ترکه و نجف نقی خان آزاد و...نمونه هایی از آن هستند. در عصر حاضر شاعرانی همچون: شامی کرماشانی، یداله بهزاد ، جلیل آهنگرنژاد، رضاموزونی، سعید عبادتیان، ظاهر سارایی، پرویز بنفشی، علی الفتی و حبیب الله بخشوده ، ... آثار قابل توجهی خلق کرده اند. .از بزرگان ادبیات کلاسیک کردی میتوان به جزیری، احمد خانی، نالی، مولوی کردومستوره اردلان اشاره کرد غلامرضاخان ارکوازی از چهره های شناخته شده ی شعر وادب کردی است. وی شاعری شیعی است که دارای اعتقادات عمیق و اردات استوار به مذهب تشیع و امامان آن، به ویژهحضرت علی (ع) است و در مناجات نامه ابعاد ارادات او به خوبی پیداست. وی به پیروی از فضاهای مذهبی زمانخود که متاثر از آموزه ها و تبلیغات شیعی عصر صفوی است و به پیروی از حماسه های دینی، حضرت علی (ع) را ازنظر گاهی حماسی و اسطوره ای به تماشا می نشیند. غلام رضا ارکوازی به سبب آثاری که پدید آورده و سرگذشتی که داشته و تلاش هایی که در جهت نشرمعارف تشیع در غرب کشور کرده است، در میان بزرگان ادب کردی از جایگاهی والا برخوردار است. هرکسی از ظنخود یار او می شود و مراد و مقصود خود را در آینه اشعار او می یابد و او را از خود و با خود می داند. چنان که نام و آوازه او در اقصا نقاط مناطق کردنشین وجود دارد و اکنون همگان به دور از گرایش های فرقه ای و مذهبی و قبیله ای از اشعارش بهرهمی بردند. بی تردید، طرح و شناخت شاعر بلند آوازه ای چون استاد ارکوازی می تواند به همگرایی بیشتر ملی و مذهبیکشور منجر شود. ضمن این که مطالعه گویش و ساختار زبان شعری او نیز می تواند ما را به سیر و سرگذشت یکی ازگویش های ایرانی آشنا سازد. غلامرضا ارکوازی شاعر تاریخی ایلامیان مطابق گفته کهنسالانی که از اعقاب شاعر هستند، غلام رضا ارکوازی فرزند حسن بگ، حسن بگ فرزند میرزابگ، میرزابگ فرزند "میه سم"، میه سم فرزند احمدقلی و او فرزند میاخ است. وی از خانواده ای مرفه و اهل ادب متولد شد و پدرش ملا حسن اهل تحقیق بوده است. شاعر آموزش های ابتدایی را نزد پدر و ملا های دیگر آن زمان آموخت است و با بررسی اشعار گرانبهای این شاعر می توان گفت اشعار وی دارای فلسفه، حکمت، نجوم جهانشناسی وخدا شناسی است. غلامرضا خان ارکوازی سال ها پیش از سرایش مناجات نامه چند سالی به ریاست ایل خود مشغول بوده است و پس از مدتی دوستی با والی وقت ایلام(حسن خان والی) به دلیل ظلم و ستم والی ، شاعر به دشمنی با او بر می خیزد و حسن خان والی شاعر را به زندان می اندازد و او را به شدت شکنجه می کنند. غلامرضا خان ارکوازی مانند دیگر شاعران کرد اهل عرفان بوده و شعر هایی نغز در این زمینه سروده است. و سرانجام در سال 1260 هجری قمری در دیار غربت دیده از جهان فرو می بندد. از آثار گرانقدر این شاعر توانا می توان به مناجات نامه و شاهکار ادبی باوه یاڵ اشاره کرد. چند بیت از باویاڵ" ئه و روو واوه یلا وه باوه یاڵ دیم هاواس پهریشان حاڵش حاڵ حاڵ دیم من وباوه یاڵ عه هدێکمان که رده من خه م و ئه وته م تا رۆژمه رده ن رووڵه ژه هجرت ئه فسۆرده گیانم جۆز روو روو گوو یا نیه ن زووانم شه و خاوم شه ریک تاف تێژاوه ن یا حۆباب نه رو گیژه گر دا وه ن غلامرضاخان اکوازی شایسته تمجید است زیرا در فضایی عاری از علم و کتاب، پارهای از خاک ایران اهورایی را به آموزههای معنوی و مذهبی خود روشنی بخشیده است. سزاوار تکریم است زیرا که با مبارزه فرهنگی به تعهد اجتماعی خود عمل کرد و نهایتا شایسته سپاس است بدان دلیل که آثاری گرانسنگی همچون "مناجات نامه" و "باویال" را آفریده و پارههایی درخشان از ذوق و ادب را برای کشور و زادگاهش به یادگار نهاده و صفحاتی ارجمندتر بر پشتوانه فرهنگی ایران و قوم کرد افزوده است. باوهیال" یا "باویال" اثر شاعر است که در رثای فرزند جوانش احمدخان سروده است و بیشک در زمینه مرثیه شاهکاری است که با هر مرثیه وزینی قابل مقایسه است. قالب اشعار کردی مثنوی است و تنها در سال های اخیر در قالب های دیگری همچون قصیده و غزل به تقلید از شاعران فارسی اشعاری سروده شده است. متاسفانه در کشور به مفخر کرد زبان توجه جدی نشده است و از سوی مسئولان کمتر نشست تخصصی، تجلیل، جشنواره و... برای این مفاخر برگزار شده است. [ ۱۳٩۱/٢/۱۸ ] [ ۸:۱٢ ب.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
رئیس هیئت کونگفو کُردستان خبر داد رزم کُردی به عنوان سبک کونگفو ثبت جهانی شد
خبرگزاری فارس: رئیس هیئت کونگفو استان کُردستان از ثبت جهانی رزم کُردی به عنوان یکی از سبکهای کونگفو خبر داد. به گزارش خبرگزاری فارس از سنندج، فرهاد میمنتآبادی ظهر امروز در مجمع سالیانه هیئت کونگفو استان کُردستان در بانه، اظهار کرد: از دو سال گذشته مدارک مورد نیاز رزم کُردی که ترکیبی از هلپهرکی و کونگفو است که به منظور به ثبت رسیدن به فدراسیون کونگفو ارائه داده شد. وی افزود: رزم کُردی بعد از بررسیهای فدراسیون کونگفو از اواخر سال گذشته به عنوان یکی از سبکهای کونگفو به ثبت جهانی رسید. به گفته رئیس هیئت کونگفو کُردستان، بعد از به ثبت رسیدن این سبک در عرصههای بینالمللی به ویژه کشورهای عراق، ترکیه، سوریه و سوئد استقبال گستردهای شده است. وی اعلام کرد: در سال جاری هیئت کونگفو استان کُردستان به صورت رسمی فعالیت خود را در زمینه رزم کردی آغاز خواهد کرد. میمنتآبادی در ادامه خاطر نشان کرد: هیئت کونگفو استان کُردستان از زمان تأسیس فدراسیون کونگفو از 6 سال گذشته تاکنون همواره موفق به کسب مقام نخست مسابقات کشوری شده است. رئیس هیئت کونگفو استان کُردستان در پایان برگزاری مسابقات مختلف، جشنهای ملی کونگفو، تقویت سبک رزم کُردی، استعدادیابی و برگزاری دورههای آموزشی مربیگری و داوری را مهمترین برنامههای سال جاری این هیئت ورزشی عنوان کرد. [ ۱۳٩۱/٢/۱٦ ] [ ۳:٠٦ ب.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
فیفا تیم ملی فوتبال کُردستان را به عنوان یکی از اعضای رسمی خود پذیرفت
فدراسیون بین المللی فوتبال (فیفا)، تیم فوتبال کردستان رابه عنوان یک از اعضای رسمی خود پذیرفت. آک نیوز به نقل از سلام حسین دبیر کل فدراسیون فوتبال اقلیم کردستان بااعلام این خبر می گوید تیم فوتبال کردستان ازاین به بعد قادر خواهد بود در جامهای بین المللی شرکت کند و در اولین جام بین المللی فوتبال کە در فاصله روزهای سیزدهم تا بیست و سوم ماه می در فلسطین با حضور تیمههای فلسطین، ازبکستان، تونس، موریتانی ، پاکستان ، سریلانکا و اندونزی برگزار خواهد شد ،حضور خواهد یافت . این اولین حضور تم فوتبال کردستان در یک تورنمنت بینالمللی خواهد بود. ------------------- تیم ملی فوتبال کُردستان ( اقلیم کُردستان - شمال عراق ) توسط فیفا به رسمیت شناخته شد . این تیم عضو کنفدراسیون فوتبال آسیا قرار گرفته است و بازیکنان صاحب نامی همچون نشاط اکرم ، هوار ملا محمد و ... را در اختیار دارد . لازم به ذکر است با به رسمیت شناخته شدن تیم ملی کردستان ضربه بزرگی به ساختار تیمی عراق وارد شده است . تیم ملی عراق ساختمان تیمی خود را از دست داده است و عمده ی بازکنان شاخص خود را از دست داده است . تیم امید عراق که در سطح آسیا تیمی قدرتمند بهشمار میرفت با جدا شدن بازیکنان کردستانی خود عملا شرایط مشابهی همچون تیم بزرگسال عراق را دارد. سلام حسین دبیر کل فدراسیون فوتبال اقلیم کردستان عراق با اعلام این خبر می گوید: تیم فوتبال کردستان از این به بعد قادر خواهد بود در جامهای بین المللی شرکت کند و در اولین جام بین المللی فوتبال کە در فاصله روزهای سیزدهم تا بیست و سوم ماه می در فلسطین با حضور تیمههای فلسطین، ازبکستان، تونس، موریتانی ، پاکستان ، سریلانکا و اندونزی برگزار خواهد شد ،حضور خواهد یافت. [ ۱۳٩۱/٢/۱٦ ] [ ۳:٠۳ ب.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
وطن یعنی خلیج تا ابد پارس Persian Gulf Forever الخلیج الفارسی إلى الأبد
[ ۱۳٩۱/٢/۱٦ ] [ ٢:۳٦ ب.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
ئەم ڕۆژی ساڵی تازەیە نەورۆزە ھاتەوە نیشانەی نەورۆز وادەی وەھارەن مزگێنی دا بە سروە بای بەھاری سەید کامیل ئیمامی(ئاوات): ھەی ھەی چ بەھارێکە وەک جەننەتی مەئوایە ئەی نەتەوەی کاوەی زنجیر قەف قەف بڕ نالی: تەشریفی نەوبەھارە کە عالەم دەکا نوێ گوڵی سوور ئەی کچی نەورۆز ئەرێ کام دەس لەباغی ژین رۆژتە ئەی بایی نەورۆزی لەبن بەفری گران نەسیمی بایی نەورۆزی شەمیمی عەبھەری ھینا
قانع: هەوای شنەی بای نەسیم دیاره مزگێنی بێ ھات ساڵی نوێ ھێدی: جێژنی کۆن و ساڵی تازەی کوردەواری ھاتەوە ئەڵێن وا جەژنی نەورۆزە دڵم پڕ ئاتەش و سۆزە شەماڵ لە لووتکەی کێوی نەکەرۆز رۆژ لە ئاسۆی سوور شەوق ئەداتەوە سەبا ھەستە لە خەو نەورۆز واھات دوێنێ شاخ سەری ھەڵبڕی: بەھارە، جێژنە، رۆژی پێکەنینە بووکی بەھار رازایەوە سروشت پڕ پڕ لە جوانیە بە زەبری مشتی تیشکی خۆر شکا پشتی رنوو ئەمڕۆ مەلا عومەر ساڵحی ساحێب (کۆلیل): بەھارێکم گوڵی شێن ھەردەکەم شین سەری ساڵە و سەحەر بۆنی عەنبەری وا نەورۆز دێ و شاخ، دارستان دائەسپارێ یادگاری چەکوشی کاوەیە نەورۆز دژ کردەوھ به شیری تیشکی خۆر پهی بوو پهلی سهرما له بن دهستا به تیری چاوی نهرگس بوو، دڵی زستان که ڕاوهستا قهناری و قومری و شهوبۆ لهگهڵ هێرۆ ههموو مهستن زهوی و کانی و شهو و ڕۆژیش له سایهی نهرگسی مهستا قهڵهم کۆڵه له وهسفی کۆڵهباری جوانی دنیا دا که شێعرم ناگرێ بهرگه له تینی ئاگری ههستا
[ ۱۳٩۱/۱/٢٠ ] [ ٥:٢۳ ب.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
پەروەردەێ کوردم ئیلام خاکمه، خاک گشت کوردان دڵ پاکمه
ئه ر خوسره و بووم ده س و جامه وه ----- ئه روام گل مه خوه ی وه ئیلامه
ئیلام جای هونه ر ، هونه ر په روه ره جای کورده مالان ، لاله ی په ر په ره جای گولان مه س ، جای مه ریه م گوله ده نـــام ئــیران هه رنـــگ دلـــه
ئیلام دلنشین ، ئیلامی خاسه ئیلام سه راسه ر مه یر و سه فاسه هام راز گولن ده وینه ی بلبل شرین مه خوه نن ده په ی شوق گول
سلام. واقعیت آن است که حرکت خزنده ای علیه هویت کردی ایلام در جریان است که جلودار این حرکت لرها هستند. به نظر می رسد بحث تقسیمات اقتصادی و اجتماعی و احتمالا سیاسی در ایران و تشکیل مناطق فدرالی بر اساس ترکیب جمعیتی صورت بگیرد و افراد صاحب نفوذی مثل ... و با تمرکز در مجمع تشخیص می خواهند جمعیت بیشتری برای لرها بتراشند تا ایالتی و ولایتی به نام لرستان درست کنند غافل از این که لرها در لرستان هم اکثریت ندارند و با انکار هویت لک ها نام لرستان را بر آن منطقه ی جغرافیایی گذاشته اند. ما ایلامی ها باید هوشیار باشیم تا قربانی این بازی کاسبکارانه و حیله گرانه نشویم.
[ ۱۳٩۱/۱/۱۸ ] [ ۱:۳٦ ق.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
وجود پدیده های نادر طبیعی و خدادادی در استان ایلام از دریاچه دوقلو گرفته تا شکاف طبیعی زمین باعث شده که ایلام لقب سرزمین شگقتیها، عروس زاگرس و نگین غرب را در کشور یدک بکشد.
منبع: ایلام ساتراپ مهر [ ۱۳٩۱/۱/٩ ] [ ۱٢:٥۱ ب.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
وه تن گیان و سه رو ماله م فیدا ی تو وه گیانی من که وه درد و به لای تو له پیناوه ت ده نیم سر تا بزانی مه نم روله کی ئازاو با وفای تو (ما موستا هیمن) *سویندم بةو کةسةی دروستی کردوم،
یادت دةکةم که له من دوری; با بؤت بنووسم ئیستا فرسةته/
شیرین شمامه دیارد نیه & بی وفایی کید خیالد نیه یه مه
خوزو و اوسا جممان جم بی & چوخمان چاخ و چایمان دم بی الان غریب و دلمان گریاس & دسمان وه دس دوس خاص بریاس
فدای خماری چاویل کالد & فدای و تنیا نیشتن ناو مالد هم نفس هم دوس هم کل کسمی & له دار دنیا هر خود بسمی دارو آرام بخش درد و دلمی & بوسان تازه پر له گلمی با بوت بنوسم لو دوره ولات.پشکشی ئه کم به قه دو بالات.با بوت بنوسم له شاری غوربت.بو عزیزی خوم هیچ نیه زحمت.سلاو له بالات سلاو له چاوت.له بانی قلبم نوسیمه ناوت. به یانیان گــــــــول ده ژمیرم گلاره چوم،یارخوش پوشم*زجر دورید هابان دوشم*دستت بی بلا ارا پیامد*ارا شیرینی لفظ کلامد*هر روزدعاگو خودوکسدم*ثانیه گردان ساعت دسدم. ئه گر باران باری برو له به ر باران بوه سته و هه ر دوو ده سته کانت به رز بکه ره وه چند دلوپه بارانت گرته وه هیئنده ئه و دلوپانه منت خوش ده وئی، منیش هیئنده ئه و دلوپانه ئ که نه تگرته وه خوشتم ده وئی تۆ خۆشت ناوێم وەکو خۆشەویست/ منیش لەمەو دوا خۆم بۆت وێڵ ناکەم/ شیعرەکانی من کارت لێناکەن/ ئیتر بێ مراز من خۆم گێل ناکەم/ تۆ توانات نیە بەڵێنم پێ بەی/ ... دلم بقوربان دلى تنگت بیت/ له کوى دانیشم گویم له دنگت بیت/ دلى من تنیا عشقى یک دلهپ له دواى او دله گیانم بو گله اسمس عاشقانه کردی: ادامه مطلب [ ۱۳٩۱/۱/٦ ] [ ۳:۳٥ ب.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
فارسی: درفاصله 3کیلومتری شمال شرقی شهر ایلام.درمسیر تنگه قوچعلی, تنگه ارغوان در مسیر رودخانه ای با گل ها ودرختان ارغوانی مخصوصا در فصل بهار وبه ویژه در اردیبهشت زیبایی وصف ناپذیری را به طبیعت وجنگل های سبز آن دیار بخشیده است.تنوع رنگ آنها چشم هر بیننده ای را به خود خیره مسازد. این تنگه جزو مناطق سردسیر استان بوده و زادگاه اصلی درختچه ی ارغوان تنگه ی گاوز در شمال شرقی شهر ایلام بوده و معمولا شاخه های این درختچه ی زیبا نازک و شکننده هستند . منطقه رویایی و بکر گاوز با اسم امروزی تنگه ی ارغوان در ورودی راه شمالی مسیر کرمانشاه به ایلام در حوزه ی استحفاظی دهستان میشخاص (میه خاص) قرار دارد . " این درختچه در کناره ی رودخانه های سیلابی و فصلی که خاکی سبک و رسوبی دارند به خوبی رشدکرده و به سبب نرمی شاخه ها مجبور است از ریشه به صورت چند شاخه ای رشد کند تا شاخه ها به کمک هم بلند شوند و کمتر آسیب ببینند . درخت ارغوان از طریق بذری که در غلاف لوبیا مانند است تکثیر می شود و فقط یک سال مراقبت از آن کافی است تا در سال های بعد گل بدهد . همه ساله در اوایل بهار و هنگامی که دمای روز به بیش از 15 درجه برسد شکوفا شده و شکوفه های ارغوانی آن تا دو هفته دوام دارند .
کوردی: ده فاسلهی سێ کیلوومتری باکووری ڕۆژههڵاتی شار ئیلام ، ده مهسیر تهنگهی قووچ عهلی ، تهنگهی ئهرغهوان ده مهسیر گێڵالی وره گوڵهیل و دارهیل ئهرغهوانی ، مهخسووسهن ده وهرز وههار ، خۆسووسهن ده مانگ گوڵان (ئوردیبێهێشت) ڕهئینی و جوانی فره وه سرووشت و دارهسانهیله ئهی وڵاته داسه . جوراجور بی یهنه ڕهنگ وان چهم ههر تهماشاگهر وه خۆ خیره که . ئی تهنگه وه مهناتێق ئێلاخی ئیلامه و نیشتمان ئهسڵی دارچه ئهرخهوان ، تهنگه گاوز ده باکوور شار ئیلام بی یه. شاخهیل ئی دارچه ڕهئینه ، تێنێک و ناسکن و زی ئهشکن .مهنتهقهی جوان و دهس نهخواردهی گاوز وه ناو ئهمڕۆژی " تهنگهی ئهرغهوان" ده وروودی باکووری مهسیر کرماشان-ئیلام ده حوزهی دهستان "میه خاس" ه. "ئی دارچه ده کهش گێڵالهی سێڵاوی و وهرزی که خاک سهبۆک و ڕۆسووبی دێرن ، وه خاسی رۆشد کهن و وه خاتر نهرمی شاخهیل مهجبوور دهبن وه جوور چهن شاخه گهوره بن تا شاخهیل وه کۆمهک یهک دریژ بن کهمتر سهدهمه بینن. دار ئهرغهوان وه تهریق بهزرێ ک ده غهڵاف لووبیا وینه ههس فره دوون. فهقهت یێ ساڵ ئاگاداری (مووازیبهت) دهوان بهسه ک ده ساڵهیل ئایهنده گۆڵ بیهن . ههر ساڵ ده ئهوهڵهیل وههار و وهختێ دهمای رۆژ فرهتر ده 15 دهرهجه بوو ، شۆکووفا دوون وه تا 2 ههفته دهوام دێرن . ههر چهن ده وهخت جهنگ ههزاران دار ئی دارچه ئهڕا سووخت و درووس کردن چادۆر ئاوارهکان جهنگ له بهین چی ، ئهگهر ده زهخیرهی ئهسلی ئهی خاس ئاگاداری بوو و فکری ئهڕای فره کردن ناسرووشتی ئهی بکهن ، ئیلام وه چهن ساڵ تانی بووه یێ جێیێ ئهڕا فره کردن ئهی ." حهمید یهعقووبیان
با تشکر از سایت محیط زیست وآثارباستانی ایلام [ ۱۳٩٠/۱٢/۱۸ ] [ ۱:٠۸ ق.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
فارسی: وارد هر شهری میشوی از شکل وشمایل اون شهر میفهمی که شهر از تمام امکاناتی که دارند استفاده میکنند که شهری زیبا داشته باشند.آبشارهای مصنوعی , تپه های مصنوعی ...! ولی تو شهر ما خدا زحمت مسئولین رو کم کرده!همه چیز به صورت طبیعی و آماده در اختیار ما گذاشته !ولی نمیدونم بودجه نیست یا مسئولین تنبل اند یا چون ایلام شهری کورد زبانه بهش نمیرسند!به هر حال کاری به دلیلش ندارم میخوام درباره ی جایی بنویسم که هر روز تو شهرمون چه بخواهیم چه نخواهیم اونو میبینیم و راحت از کنارش میگذریم!تپه خرگوشان! یا به اسمه امروزی تپه شاهد(هرچند با تغییر اسامی کاملا مخالفم) "تپه خرگوشان (کردی =چگا کرویه است) تپه ای که خرگوش دارد.این تپه از تپه های تاریخی شهر ایلام است که آثاری از تمدن کاسیت وفلز در ان پیدا شده و امروزه به بوستان تفریحی تبدیل شده است"حمید یعقوبیان اطلاعاتی که خودم دارم و تا جایی که حافظه ام یاری میکند بچه که بودم شهربازی روی این تپه بود که تعطیل شد ! خلاصه گذر زمان و بلااستفاده موندن , این تپه رو به مکانی برای معتادا و آدمای بیکار تبدیل کرد. از بزرگترا که پرس وجو کردم فهمیدم که درگذشته این تپه مکانی برای تفریح وشادی مردم و بسیار زیبا وخرم بوده!شاهده این حرفم چندتا عکسی بود که دیدم .بخاطر خانوادگی بودن عکسها از نمایشش معذورم! نوشتم!شاید یه جور دیگه ای به تپه ای که هروز اونو میبینیم نگاه کنیم که اونو اینجوری که الان هست نبینیم!با کاجهای بلند وکج و بی خاصیت!به امید روزی که اگه مسافری به شهرمون اومد ازمون درباره جاهای دیدنی شهرمون پرسید کنار قلعه والی و کاخ فلاحتی وتنگه ارغوانو....بگیم تپه زیبای خرگوشان! کوردی: بهڵام ( ولی) ده شار ئیمه خودا زهحمهت مهسئولین کهم کردییه و ههمه چێشتێ وه جوور سرووشتی(تهبیعی) نائهسه ئێختیار ئێمه . وهلی نیهزانم پیل نیه یا مهسئولین تهمبهڵن یا ئهڕا یهسه ک ئیلام شار کوردیه وهی نیهڕهسن .وه ههر حاڵ کار وه دهلیلهی نهیرم ، خازم وه یه جێی بنووسم ک ههر ڕۆژ وه نام شارهمان چ بخازیم چ نهخازیم بینینیم و ده کهناری ڕهد دوویمهن . "تپه خرگوشان"! یا وه نام ئمڕۆزی "تپه شاهد" ( ههر چهن ک دژ(مخالف) گۆڕان (تغییر) نامهیلم) ! تپه خرگوشان(چگا کرویه) چگایێکه ک خهرگووش دێرێ . ئی چگائه ده چگائهیل مێژوویی شار ئیلامه ک ئاساڕێ ده ژیار(تمدن) کاسیت و فلز ده نامهی پهیدا بییهو ئێمڕۆ بیه سهیرانگا . "حهمید یهعقووبیان" چێشتهیلێ که خوهم زانم و تا ئهی جێیه ک ده یادم بوو ، بیچهگی که بیم شههربازی ده مل ئهی چگائه بی ک تهئتیل بی . خۆلاسه گۆزهر زهمان و بێ ئێستێفاده مهنهی ، ئی چگاده کردیه جیێ مۆعتادهیل و بیکارهیل . ده گهپهیل پرسیم زانستم ئی چگائه جێیێ بیه ئهڕا گهڕان و شادی و فره ڕهئین و خۆڕهم بیه. شاهد ئی قسهمه چهن دانه عهکس بی ک نووڕام . وهلی ئهڕا یه که خانوادگی بین نیهتانم نیشانهی بهم . نووسام !شایهد ی جور تر بنووڕیمهن چگایێ ک ههر ڕۆژ نووڕیم ، ک ئهی ئی جووره که ئیسه نیهنووڕیم. وه کاجهیلێ بهرز و لار و بێ خاسیهتوه ئومێد یه ک ئهگهر ریواری هاته شارهمان و ج بارهی جێیهیل دیدهنی شارهمان پرسی ، ده پاڵ قهلعهی والی و کاخ فهلاحهتی و تهنگهی ئهرغهوان و... بیشیمهن تهپهی ڕهئینێ خهرگووشان .
باتشکر ازآقای یعقوبیان [ ۱۳٩٠/۱٢/۱۸ ] [ ۱:٠٥ ق.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
محمدجواد شوهانی و آلبوم چهمهڕێ «چهمهڕێ» به معنای چشمبهراه، یا چشمانتظار، عنوان نخستین کاست کُردی محمدجواد شوهانی خوانندهی خوب ایلامی است. آهنگسازی این آلبوم را مازیار فرخسرشتی برعهده داشته و شرکت سروش وابسته به صداو سیما آن را منتشر کرده است. این آلبوم، شامل 8 قطعه تصنیف کُردی ایلامی است که اشعار آن را آقایان: حبیبالله بخشوده، محمدعلی قاسمی، و محمدرضا رشیدی گقتهاند و شعری از اشعار عرفانی مرحوم سیدصالح ماهیدشتی نیز زینتبخش یکی از ترانههای آن است. درونمایهی اشعار ترانههای این آلبوم را موضوعاتی چون توصیف طبیعت ایلام، دفاع مقدس، وطن و عشق تشکیل میدهند. سازبندی تصنیفهای این آلبوم نشانگر آن است که سازهایی محلی چون شمشال و دوزله و سرنا با بسیاری از سازهای جهانی ترکیب شدهاند و این نکته، ظرفیت سازها و آواهای ایلامی را برای ترکیب با سازها و آهنگ های مدرن و متفاوت جهانی نشان میدهد. یکی از جنبههای بارز این آلبوم، همکاری آهنگساز بهنامی چون شهرام منظمی است. محمدجواد شوهانی به شایستگی موسیقی کُردی استان ایلام را در مجامع هنری نمایندگی میکند و گواه این مدعا حضورش در بسیاری از جشنوارههای موسیقی داخل و خارج کشور است؛ از جملهی این کوششها میتوان به حضور ده روزهاش همراه با دیگر نوازندگان در فرهنگسرای بهمن تهران، و اجرای موسیقی کردی در کشور قطر اشاره کرد؛ بهگونهای که مطبوعات قطر به گستردگی آن را پوشش خبری دادند. او،در رشتهی زبان و ادبیات فارسی تحصیل کرده و نزد بسیاری از بزرگان موسیقی از جمله استاد حمیدرضا نوربخش تلمذ نموده و ردیفهای موسیقی آوازی را آموخته است. محمدجواد شوهانی متولد 1358 در شهر ایلام است و همراه با چند تن دیگر از خوانندگان ایلامی همچون علیمحمد ارسلانی و بهادر مرادخانی و عزیزان دیگر ،چراغ موسیقی کُردی را در ایلام روشن نگاه داشته، و توانسته، هویتی تازه و ویژه به موسیقی کردی ایلام ببخشد. او در عرصهی موسیقی کردی بسیار فعال است و آن را به مثابهی نخستین هدف زندگیاش برگزیده و پیوسته در حال دگردیسی و تحول به سوی دستیازی به افقهای تازهتر است. شوهانی در نظر دارد بهار 1391 دومین آلبوم مستقل کردی خود را با عنوان «چووپی واران» منتشر کند و البته اجرای موسیقی در کنسرتهای متعدد در داخل و خارج کشور از دیگر برنامههای اوست. صدا و سیمای مرکز ایلام،نشان داده است در عرصهی حمایت از موسیقی کردی کارنامهای قابل قبول داشته است و تهیه و تولید و پخش تصنیفهای کردی،ایلام گوشههایی از این کارنامهی مقبول است؛ با اینهمه انتظار داریم با تلاش در جهت گسترش کمی و کیفی ترانهها و تصنیفهای ایلامی و ترویج مقامهای اصیل موسیقی کردی و نیز توجه افزونتر به هنرمندان عزیزی که در چتر این نهاد فرهنگی گردآمدهاند، نقش مؤترتری ایفا نماید. خوشبختانه هنر و فرهنگ در معنای گستردهی آن،نسل جدید ایلام را حول محور مشترکی که آن«شهروند امروز ِایلامی بودن» است، گرد آورده. در این مفهوم نوین،طایفه و ایل رنگ میبازد و اگر ایلی باقی بماند،ایل بزرگی است به نام ایلام. ایلات ایلام چونان چشمهسارانی باشکوه از ستیغهای اصالت و افتخار جاری میشوند و به دریاچهای زیبا و آرام و رؤیایی به نام ایلام میریزند و هر یک رنگ و چاشنی کوهساری و دشتی و دامنهای و لهجهای و تباری به آن میافزاید تا آنهمه کثرت، به وحدتی بیبدیل بینجامد. در این هویت جدید، اهمیت چندانی ندارد که نسب چه کسی به کدام تبار و ایل میکشد؛ مهم گردآمدن همه در زیر چتر بزرگتری به نام ایلام است با هویت غالب کردی و شیعی که توجه به همگرایی ملی و ایرانی را از یاد نمیبرد و در عین حال میکوشد در فرهنگهای دیگر مستحیل نشود. نسل جدید، این هویت را پذیرفته و به آن افتخار میکند. طرفه آنکه تیرهها و طوایفی که بیش از 200سال پیش از لرستان و مناطق دیگر به ایلام آمدند و در کنار ایلات قدیمی و باستانی کرد ایلام جای گرفتند و به گویشهایی دیگر و از جمله به لری سخن میگفتند،امروزه علیرغم تعلق خاطر و حس نوستالژیکی که به خاستگاه کهن خود دارند، خود منشأ بزرگترین خدمات به فرهنگ و زبان کردی ایلام بوده و هستند. از جملهی این طوایف، بخشی از طایفهی بزرگ رشنوی لرستان است که با والیان پشتکوه به ایلام آمدند، و برای همیشه در ایلام ماندگار شدند. آنان گرچه گویش شیرین لری را فراموش کردهاند و دیگر به آن سخن نمیگویند اما در عوض به شیرینی و تسلط تمام، به کردی ایلامی سخن میگویند و از همان ابتدا تمام توان و استعداد هنری و فرهنگی خود را در خدمت این زبان قرار دادند. این طایفه از دیر باز، در دستگاه والیان و احتمالاً اتابکان به شغل دبیری و میرزایی مشغول و اهل خط و کتابت و سواد بودهاند. از میان این طایفه،بزرگان نامآشنایی برخاستهاند و اشعار نغزی به فارسی و کردی سرودهاند که از آن جمله میتوان به میرزا موسیرشنوادی، ملارجبعلی رشنوادی، و ملارستم اشاره کرد و مطمئنم دفاتر و دواوین اشعاری از این بزرگان در نزد این طایفه است که امیدوارم به نیکویی در نزدشان حفظ گردد تا فرصتی برای نشر آن آثار فراهم آید. نسل جدید این طایفه در عرصههای مختلف مدیریتی، علمی، و اجتماعی خوش درخشیدهاند و مجالی نیست تا به آنها بپردازم اما در حوزهی شعر و ادب میتوان به دکتر ایرج خالصی، حمید یعقوبیان، سرکار خانم آفاق شوهانی و عزیزان دیگری اشاره کرد. نگاهی به اشعار دکتر ایرج خالصی، و مخصوصاً مجموعه بزرگ «شهلهم» که انتشارات زانا زیر چاپ دارد،مؤید این نکته است که طایفهی رشنو معلمان و پیشروان شعر کردی در ایلام بودهاند و این خدمتشان به زبان و ادب کردی باید همیشه پیش چشم ما باشد و تلاش این طایفهی محترم و مکرم و فرهنگی را ارج بنهیم و اگر تا به حال در این زمینه قصوری رفته، عذر تقصیر بخواهیم. محمدجواد شوهانی گرچه نسبش به طایفهی شوهان میکشد، و آنها نیز لرتبار اند و هنوز مخصوصاً در مناطق عشایری به گویش شیرین شوهانی که از زیرمجموعههای لری است، سخن میگویند، اما پرورشیافتهی ایلام است و به اصطلاح از ایلامیان قدیماند. و نیکبختانه شاهدیم که طایفهی شوهان و رشنو فرزندان برومندی چون محمدجواد شوهانی پروردهاند که در محافل هنری کشور افتخار آفرینی میکنند و در تحکیم و تقویت موسیقی کردی ایلامی گام برمیدارند. برای محمدجواد شوهانی،و کلیهی کسانی که با او در این آلبوم همراه بودهاند، آرزوی توفیق بیشتر داریم و دستشان را صمیمانه میفشاریم و به آنان دستمریزاد میگوییم . [ ۱۳٩٠/۱٢/۱۸ ] [ ۱:٠٥ ق.ظ ] [ گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان ]
|
درباره وبلاگ  سنی و شیعه بودن دسیسه ای است که سالها دشمنان ملت کرد از آن برای تفرقه افکنی و جلوگیری از اتحاد بین ملت کرد،مخصوصا کردستان شرقی و جنوب شرقی استفاده می کنند و متاسفانه این دسیسه تا حد زیادی برای خائنین به ملت کرد مثمر ثمر واقع بوده است و تا حد قابل توجهی کردهای شیعه و سنی را از هم دور انداخته است، اما امروز کردها به خودشان آمده اند و شیعه و سنی برایشان فرقی نمی کند کرد، کرد است چه شیعه باشد چه سنی. و اما ریشه این اختلاف: زمانی که امپراطوری عثمانی به شدت در حال توسعه بود و تهدیدی جدی برای دولت های اروپایی محسوب می شد ، دولتهای اروپایی مخصوصا انگلیس برای جلوگیری از قدرتمند شدن امپراطوری عثمانی به رسمی شدن مذهب شیعه در ایران در زمان صفویه کمک نمودند و دو کشور عثمانی و صفویه را وارد جنگهای مذهبی خونین کردند و بدین ترتیب دولت های اروپایی به اهداف خود دست یافتند اما،تنها ملتی که در این بین مظلومانه قرار گرفت ملت کرد بود که به دلیل موقعیت جغرافیایی اش در مرکز اختلافات و جنگهای عثمانی و صفویه قرار داشت و این جنگها و اختلافات منشا ایجاد مرزهای سیاسی در کردستان و جدا شدن ملت کرد از همدیگر شد. در ایران اقلیت مذهبی و در ترکیه اقلیت ملی. عقاید و مذهب هر کردی و هر انسانی برای بقیه کردها قابل احترام است و این عقاید دیگر باعث تفرقه و جدایی ملتمان نخواهد شد و ما دیگر اجازه نخواهیم داد که دشمنان ما فرهنگ مان را، زبانمان را، جوانانمان را و...... را به بهانه شیعه وسنی بودن ،ایرانی و عراقی و ... بودن ازما بگیرند ما کرد بوده ایم، کرد هستیم ،کرد خواهیم ماند و کرد خواهیم مرد. کرد، کرد است مهم نیست که شیعه باشد یا سنی،یهودی باشد یا مسیحی، مهم نیست که کرمانشاهی باشد یا سنندجی،مهابادی باشد یا ایلامی مهم نیست که روژهه لاتی باشد یا باشوری،روژآوایی باشد یا باکوری مهم نیست که سورانی باشد مهم این است که کرد باشیم . . . . . . . --------+++++-----+++++-----+++++ این وبلاگ به هیچ وجه سیاسی نیست، هیچ هدف سیاسی را دنبال نمی کند و مطالب آن برای نشان دادن فرهنگ غنی کوردزبانان به سایر هموطنانمان می باشد. ئاکرێ - ئامێدی - پردێ - پێنجوێن - تەقتەق - چەمچەماڵ- خانەقین - دەربەندیخان - دھۆک - دووزخورماتوو - دووبز - ڕانیە - زاخۆ - سلێمانی - کفری - کەلار - کەرکووک - کۆیە - موسڵ - ھەڵەبجە - ھەولێر - سیدەکان - سۆران - چۆمان - مێرگەسۆر- ڕەواندز باکوور ئاگری - ئامەد - ئێلح - ئەرزرۆم - ئەرزنگان - ئەفرین - ئەلەزیز - بازید - بەدلیس - جۆلەمێرگ - چەولک - دیلۆک - دێرسیم - رھا - سێرت - سێواس - سەمسوور - شرنەخ - قەرس - مدیاد - مووش - مێردین - مەرەش - مەلەتی - وان ڕۆژئاوا قامشلۆ - جزیر - حەسیچ - سهرێکانیێ - عەفرین - کۆبانی ڕۆژھەڵات بانە - بیجاڕ - دیواندەرە - سنە - سەقز - سەوڵاوا - کامیاران - قوروە - مەریوان - بۆکان - پیرانشار - سەردەشت - شنۆ - مەهاباد - نەقەدە - پاوە - جوانڕۆ - ڕەوانسەر - سونقوڕ - سەحنە - سەرپێڵ - قەسر - کرماشان - کەنگاوەر - گێڵان - هەرسین - ئابدانان - ئیلام - ئەیوان - دەڕەشەهر دیگولان - ده له رو - مه ران - مه لک شاهی - به دره - چه ر داول - شه روان | |
