غار سهولان در روستای سهولان 42 کیلومتری جنوب شرقی مهاباد در استان آذربایجان غربی واقع شده است. ارتفاع سقف غار تا سطح دریاچه به 50 متر و عمق آب در برخی جاها به 30 متر می‌رسد. اختلاف دمای درون و بیرون غار بین 10 تا 15 درجه است.

غار سهولان از شگفتی‌های آفرینش است و بعد از غار علیصدر همدان دومین غار آبی ایران به شمار می‌آید. «سهولان» به زبان کردی به معنی یخبندان است و مردم محلی غار را «کونه کوتر» یعنی لانه کبوتر نیز می‌نامند دلیل این نامگذاری وجود تعداد زیادی لانه کبوتر درون غار است.
این غار در فهرست آثار طبیعی ملی ایرانی قرار دارد و در منطقه‌ خوش آب و هوای مهاباد قرار گرفته و هر چهار فصل سال در این منطقه شکوه خاص و چشم‌انداز زیبایی دارد.

این غار روزانه پذیرای حدود یک هزار گردشگر است که از همه‌ نقاط کشور برای دیدن این پدیده طبیعی به مهاباد سفر می‌کنند.

 

مطالعات غارنشینان نشان می‌دهد که این غار بر اثر فعالیت‌های زمین شناسی به اواخر دروه کرتاسه بر می‌گردد که قدمت آن به 70 میلیون سال قبل باز می‌گردد. این غار 100 سال پیش برای اولین بار توسط ژاک دمرگان فرانسوی مورد کاوش و بررسی قرار گرفت، پس از آ‌ن در سال‌های جنگ جهانی دوم نیز توسط هیأت انگلیسی مجدد مورد بررسی قرار گرفت و در مهر سال 73 توسط غارشناسان ایرانی شناسایی شد. تنها موجودات زنده این غار کبوتر چاهی و خفاش است که قسمت‌هایی از غار را به عنوان آشیانه انتخاب کرده‌اند و به دلیل تاریک بودن و نبود نور هیچ نوع جلبکی در آب دریاچه این غار رشد نکرده است. درجه حرارت در فصل تابستان و زمستان بین 10 تا 13 درجه سانتی‌گراد در نوسان است و رطوبت حاکم بر غار بین 70 تا 80 درصد متغیر است که در اثر رطوبت بالا روی سنگ‌ها و صخره‌ها با خزه‌های سبز و قهوه‌ای پوشیده شده و گاهی آب از بالای ایوان‌ها به روی سطح آب می‌چکد.

 



موضوعات مرتبط: مناطق کردنشین

تاريخ : ۱۳٩٢/٤/۱٩ | ۳:٢٦ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()
بوکان سومین شهر بزرگ کردنشین بعد از کرمانشاه وسنندج در ایران است . بزرگترین شهر کردنشین در استان آذربایجان غربی است.زبان مردم این شهر کردی سورانی است .روایات زیادی در مورد ریشه نام این شهر وجود دارد از مشهورترین آنها این است که در قدیم مردم این شهر در هنگام مراسم عروسی به چشمه آب بزرگ و مشهور این شهر که کردها آن را "حه وزه گه وره" (HewzGewre e) به معنی "آبگیر بزرگ" می نامند، (و این چشمه به صورت چشمه ای جوشان است که آب آن از سفره های زیرزمینی تامین می شود;) می آمدند و از آنجا که به کردی واژه "بوک"، به معنی عروس است این منطقه را که بعدها به شهر تبدیل شد "بوکان" (جمع بوک = عروس ها) نامیدند.اما این نظریه تنها در صورتی درست است که ما این اسم را با لهجه فارسی تلفظ کنیم یعنی "بوکان Bookan"،این در حالی است که ساکنین این شهر و اکثر مردم کردزبان آن را بصورت "بوکان Bokan" ادا می نمایند.در نظریه ای دیگر ، گفته میشود که به هنگام حمله سپاه مغول به این مناطق ، یکی از فرماندهان سپاه چنگیز ، نام خود (بوکان) را بر روی این روستای کوچک (در آن زمان) نهاد . گفته میشود کوهی در مغولستان به نام بوکان وجود دارد که از همین فرمانده چشمه میگیرد .نظریه دیگر در مورد وجه تسمیه شهر چنین است: شهر بوکان به دور چشمه بزرگ حه وزه گه وره شکل گرفته است و به چنین چشمه هایی در زبان کردی "کانی Kani" گفته می شود. همچنین واژه "بو Bo" در زبان کردی کاربردهای مختلفی دارد که اغلب در شکل ترکیبی به کار برده می شود; مانند بو کوی؟(کجا؟)اما چگونگی ترکیب این کلمات و شکل گیری واژه بوکان بر اساس این نظریه چنین است: در زمانهای قدیم هنگامیکه زنان قصد شستن وسایل خانه را داشتند آنها را با خود برداشته و به سمت رود یا چشمه ای در نزدیکی محل اقامتشان بوده می بردند و در آنجا کارشان را انجام می دادند. به همین ترتیب اهالی ساکن اطراف بوکان، جهت شستن و نظافت ظروف و وسایل خود به طرف این کانی یا حوض می رفتند و هنگامی که کسی سراغ نفری را که جهت انجام این امور به "کانی" رفته بود، می گرفت، نزدیکان وی در پاسخ می گفتند: "او به کانی رفته است" و به زبان کردی "چوه بوکانی" یعنی به "چشمه " رفته است. بدین ترتیب واژه "بوکانی" به افرادی گفته می شد که رفت و آمد زیادی را به "کانی" مزبور انجام می دادند و سپس کم کم در آنجا ساکن شدند.امروز حوض گوره (حه وزه گه وره)، در مرکز شهر واقع است و با آب گوارا و بی پایان خود آب نیمی از شهر را تامین می کند. و نزد اهالی شهر از نوعی دلبستگی و جایگاه خاصی برخوردار است.شهر بوکان در کردستان ایران بعد از کرمانشاه وسنندج سومین شهر بزرگ کردنشین در ایران می باشد.
منبع:http://hadi-f.blogfa.com


موضوعات مرتبط: مناطق کردنشین

تاريخ : ۱۳٩٢/٤/۱٩ | ۳:٢٤ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()

دوستان عزیز حتما در نظر سنجی این وب شرکت کنید.

هدف از این نظر سنجی ها قرار دادن مطلب، در مورد استان های دارای بیشترین بازدید می باشد.

این وب متعلق به تمام مناطق کردنشین می باشد.



موضوعات مرتبط: مناطق کردنشین

تاريخ : ۱۳٩٢/۳/۱۱ | ۱:۳٦ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()

پیشینه استقرار در کهن سرزمین ایلامیان به استناد مطالعات و کاوشهای باستانشناسی صورت گرفته در آن بخصوص در تپه هایی  چون ؛ علی کش، چغا سفید ، سبز،خزینه و...در دهلران و کزآباد و چشمه ماهی در هلیلان درهزاره های  پیش از تاریخ وکاوشهای منسجم در استان و در شهر تاریخی سیمره مربوط به اواخر ساسانی و قرون اولیه اسلامی ، پیشینه تاریخی آن  را از هزاره هشتم ق.م تا قرون اولیه اسلامی به صورت تداوم دوره ها به اثبات رسیده است.

 استان ایلام مهد تمدن 10هزارساله ای است که درلایه لایه "تپه علی کش" در شهرستان دهلران میتوان آنرا باور داشت.

ایلام که در کتیبه های بابلی (آلام یا آلامتو) آمده است به قولی معنی کوهستان یا (کشور طلوع خورشید) را میدهد.

 استان ایلام سرزمینی است که در غرب کشور و در میان ارتفاعات زاگرس قرار گرفته که دارای دو خصوصیت دشت در جنوب و کوهستان در شمال می باشد. به همین جهت  این منطقه به دلیل چهار فصل بودن آن مورد توجه گردشگران ومسافران قرار می گیرد.

غارزینه گان، دریاچه دوقلوی سیاه گاو،آبشار اما ، قلعه کنجانچم،موزه مردم شناسی قلعه والی شهر ایلام،قلعه شیاخ،چشمه های آبگرم،آتشکده سیاهگل،رودخانه پرخروش سیمره،آتشکده موشکان،تنگ بهرام چوبین و ...

ایلام در منطقه ای کوهستانی در حاشیه جنوب غربی رشته جبال زاگرس قرار گرفته است . رشته کوههای مرتفع و موازی کبیر کوه بطول 160 کیلومتر از شمال غربی تا جنوب شرقی استان را در بر گرفته است و قسمتی از مناطق غربی و شمال غربی ایلام را از قسمت های دیگر مجزا می نماید.

اعتبار دیرینه این خاک و بوم در کنار جنگل های انبوه «بلوط و بنه» و از حرکت و خروش رودهای سیمره و کنجانچم به آن زیبایی محسور کننده ای بخشیده و پرتوهای روح افزای آفتاب از فراز کوه های قد کشیده کبیرکوه ، مانشت و دینارکوه ایلام را به "سرزمین ناشناخته ها "تبدیل کرده است.

دیاری که عملیات های مهمی چون محرم،والفجر3،عاشورا وکربلای 1 در دل آن رخ داده است و در هر نقطه از این کهن خاک یادگار هشت سال دفاع مقدس وجود دارد به مانند مناطق عملیاتی "شرهانی" در دهلران و"قلاویزان" در مهران که در فهرست آثارملی کشوربه ثبت رسیده ، "سنگر صدام" ،"نقطه ایثار"،"بانروشان"و"تپه شنی" در شهرستان مهران و نیز بیش از 3هزار شهیدی که در راستای مقاومت و پایمردی مردمانش به انقلاب هدیه نموده است.

آری ایلام با داشتن نه شهرستان شامل ایلام،سیروان،ملکشاهی،ایوان،سرابله،مهران،دهلران،آبدانان ودره شهربا داشتن 750 اثر ثبت شده تاریخی وفرهنگی در فهرست آثار ملی کشور قاب دیدگان هر مسافری را مینوازد و دهان هر گردشگری را به شگفتی وحیرت وامی دارد.

   زندگی عشیره ای  و سنتی در استان ایلام باعث رشد و رونق صنایع دستی مرتبط با آن شده است. از دیر باز بافت قالی کردی(قالیچه درشت بافت)، سیاه چادر، چیغ(چیت)بافی، جاجیم بافی، گلیم ساده، نمد مالی، احرامی بافی، گیوه بافی و عبا بافی در استان مرسوم بوده است. در راستای اهداف و سیاستگذاریها پس از ارزیابی قابلیتهای توسعه صنایع دستی مختلف بومی استان با اولویت مزیت های هر منطقه جهت پاسخ گویی به سلایق مختلف، رشته های دیگری نظیر گلیم نقش برجسته،  منبت چوب، سفال گری و طراحی روی سفال، قلم زنی روی مس، و...  در این استان راه اندازی شده است و زمینه آموزش آنها فراهم شده است.

 مهمترین صنایع دستی استان ایلام شامل :

1-قالی بافی:مواد اولیه بکار رفته در این گونه زیر انداز عمدتاً از ابریشم بوده که در بیشتر موارد به صورت تمام ابریشم و در پاره ای از مواقع از کرک و ابریشم با پشم در بافت فرش استفاده می شود. امروزه بخش عمده ای از زیر اندازهای سنتی که در استان استفاده می شود را فرش های گل ابریشم و قالیچه تشکیل می دهند.

2-گلیم نقش برجسته: این بافته از نظر اصالت و تولید مهمترین و شاخص ترین صنعت دستی استان ایلام است که  زمینه آن گلیم ساده و نقوش آن گره کامل قالی است که طبیعتاً بعد از بافت نقوش آن برجسته تر از زمینه است و اصالت آن مختص به استان ایلام است.

3- نمد مالی: به دلیل بافت عشایری این استان و تامین مواد اولیه(پشم)مورد نیاز در داخل منطقه، نمد مالی از رونق خوبی برخوردار است. البته به دلیل تاثیرات جوی, این حرفه فصلی بوده و از اول تابستان تا ابتدای ماه سوم پائیز به مدت پنج ماه در سال انجام می گیرد و فرایند تولید شامل در هم تنیدن  الیاف طی مراحل حلاجی کردن پشم، لوله کردن و کوبیدن آن است که در نهایت منجر به تولید نمد زیر انداز، کلاه نمدی و پالتوی(کپنک)خواهد شد.

4-احرامی بافی: یکی از دستبافته هایی است که ماسوره اساس کار آن است و ماکو با الیاف نخی در این نوع بافته به کار می رود و از خامه پشمی رنگرزی شده به عنوان مواد اولیه آن استفاده می شود.بافت این هنر-صنعت در ایلام، ایوان و مهران انجام می شود و با توجه به تعیین شهر مرزی مهران به عنوان مسیری برای اعزام و تردد زائران کربلای معلی, بافت این گونه دست بافته ها برای سجاده اهمیت بیشتری یافته است.

5- گیوه بافی:کوهستانی بودن منطقه و نیاز به پای افزار راحت و سبک، انگیزه بافت گیوه را فراهم آورده است. این هنر-صنعت که هم اکنون نیز رواج دارد طی سه مرحله زیر ساخته و پرداخته می شود:

1-      آماده کردن رویه گیوه (آجیده) که این کار توسط تخت کش انجام می شود .

2-      بافت رویه گیوه (گیوه بافی) که معمولاً برای بافت ازنخ پنبه ای  و ابریشمی استفاده می شود.

3-      دوختن رویه گیوه به تخت گیوه که این کار توسط فرد گیوه دوز انجام می شود.

6- بافت سیاه چادر:  که در اصطلاح محلی( دوار) به آن گفته می شود معمولاً توسط زنان عشایر در استان و با استفاده از موی بز بافته می شود. از جمله ویژگی های سیاه چادر می توان به خواص فیزیولوژی موی بز اشاره کرد که بر خلاف بقیه مواد در گرما منقبظ و در سرما منبسط می شود و این به کاربرد ممتاز آن در سیاه چادر کمک کرده تا در تابستان منافذ سیاه چادر باز شده و هوای داخل سیاه چادر خنک شود و در زمستان منافذ آن بسته تا از ورود سرما و باران جلوگیری شود.بافت این گونه پوشش حفاظتی در مناطق عشایر نشین کوچ روی استان ایلام  انجام می شود.

7-چیغ(چیت) بافی: چیغ از جمله متعلقات سیاه چادر است که همانند حصاری اطراف آن را در بر می گیرد. چیغ با استفاده از الیاف گیاهی(نی) و همچنین موی بز و در پاره ای از مواقع با استفاده از نخ پشمی رنگی بافته می شود ضمناً نقوش در چیغ به سبب ماهیت بافت آن به صورت هندسی است و ناگفته نماند که امروزه تکنیک بافت چیغ به عنوان پارتیشن در خانه های آپارتمانی کاربرد دارد.

8-جاجیم بافی: جاجیم بافته ای از پشم تابیده رنگی است که اغلب بافت خشنی دارد. در منطقه ایلام عموماً از الیاف پشمی در بافت جاجیم استفاده شده که به عنوان رختخواب پیچ کاربرد دارد. در اکثر خانواده های استان ایلام از این نوع دستبافته ها برای پیچیدن یک دست رختخواب اضافی برای میهمانان استفاده می شود. لازم به ذکر است که در گذشته های نه چندان دور از رختخواب هایی که با جاجیم پیچیده و مرتب شده اند در کنار دیوار به عنوان تکیه گاهی مناسب برای میهمانان  استفاده می شد.علاوه بر این به دلیل تنوع رنگی، جاجیم های  میهمان خانه زیبایی خاصی پیدا می کرده است .

9-سفال گری: سفالگری هنری با پیشنه تاریخی است که هنرمندان با استفاده از مواد اولیه فراوان و ارزان قیمت گل رس, با روشهای دستی و چرخ سفالگری اقدام به تهیه و تولید انواع فرمهای سفالی می کردند  این هنر ارزشمند از سال 1380 با حمایت و نظارت مدیریت صنایع دستی در منطقه ایلام رواج یافته است.

10- عبا بافی: عبا از جمله دستبافته های سنتی ایران است که از دیر باز در مناطقی چون بوشهر, کوهپایه اصفهان و نائین تولید می شده است. در استان ایلام نیز در شهرستان مهران عبا بافی در اندک کارگاههایی رواج دارد. پشم گوسفند و یا شتر مواد اصلی تهیه عبا است ولی امروزه برای چله کشی عبا ازنخ های پنبه ای کارخانه ای استفاده می شود. دستگاه عبا از جنس چوب می باشد که بدلیل بافت ساده و عدم ایجاد نقش تنها دو عدد ورد دارد که آنها تنها برای ایجاد دهنه کار و عبور ماکو از تارهای زیر و رو مورد استفاده قرار می گیرد.

استان ایلام در تقسیمات کشوری سال 1309 جزء استان پنجم یعنی کرمانشاهان بود. پس از آن در سال 1343 به فرمانداری کل تبدیل شد. و در سال 1353 به دلایل سیاسی- مرزی  اداری به صورت یک استان درآمد.

استان ایلام با مساحتی برابر با 19045 کیلومترمربع در جنوب غربی کشور واقع شده که 1/2 درصد مساحت کل کشور را تشکیل می دهد. براساس آمارگیری عمومی نفوس و مسکن در سال 75 این استان دارای 487886 نفر جمعیت، 8 شهرستان است. که از نظر اقلیمی دارای دو اقلیم نیمه مرطوب سرد در شمال با متوسط بارندگی 639 میلی متر و بیابانی گرم با متوسط بارندگی 200 میلی متر در جنوب استان می باشد. قسمت های  شمالی استان عمدتاً کوهستانی بوده و سلسله جبال زاگرس به صورت رشته کوههای موازی در امتداد چین خوردگی ها، دره های نسبتاً کم عرض و ارتفاعات متوالی را به وجود آورده است در قسمت های جنوبی استان کبیرکوه، حوزه های آبریز رودخانه های کوچکی را در دامنه های جنوبی خود ایجاد کرده که در نهایت به دشت هایی منتهی می گردند، البته این دشت ها در شهرستان دهلران وسیع تر می باشند.

به مرکزیت شهر ایلام و در سال 1308 شمسی در خاور و شمال خاوری به بالا  و در منطقه ای که حسین آباد (منسوب به حسین قل خان والی) نامیده می شد و در جوار ساختمان های به جا مانده از والی، بنا گردید و با به توجه به سابقه ی تاریخی منطقه و تصویب فرهنگستان ایران، ایلام نامیده شد. دیواره های سنگی و دامنه های جنگلی کوه های مانشت، سیوان، شلم و سیاه کوه، به شکل دژی وسیع شهر و دشت های اطراف آن را برگرفته است. شهر ایلام در مرکز جغرافیایی استان قرار نگرفته است. اما ایجاد شبکه ی راهها و اتصال مراکزشهری به ایلام مخصوصاً نزدیکی با مرز با وجود آب و هوایی نسبتاً مناسب و مساعد، مرکزیت سیاسی، وجود مؤسسات رفاهی و ... به آن موقعیتی ویژه داده است بخش مرکزی ایلام دارای دهستان های میش خاص و حومه 36 روستاست. چوار، یکی از بخش های شهرستان ایلام است.

1-موزه باستان شناسی قلعه والی

2- موزه تاریخ کشاورزی کاخ فلاحتی

3- سنگ نوشتههای قوچعلی

4- قلعه ی اسماعیل خان

5- پشت قلعه ی جوار

6- بقعه ی حاجی بختیار

شهرستان ایوان غرب

شهرستان ایوان غرب در شمال غربی استان ایلام قرار دارد. این شهرستان از شمال به استان کرمانشاهان از شرق به شهرستان شیروان، از جنوب به به شهرستان ایلام و در غرب به کشور عراق محدود می شود و مرکز آن شهر ایوان است. این شهر با برخورداری از آب و هوای مناسب و قرار گرفتن بر سر راه ایلام کرمانشاه و داشتن اراضی حاصلخیز و مجاورت با رودخانه های کنگیر، وجود کشاورزی و دامپروری و  ... دارای اهمیت و اعتبار خاصی است. این شهرستان دارای 2 بخش، چهار دهستان و 86 روستاست. روستای خوران با داشتن سرابی گوارا و باغ های زیبا، یکی از تفرجگاه های اهالی است. بخش زرنه، از نظر پیشینه و قدمت تاریخی دارای ارزش فراوانی است. جمعیت شهرستان ایوان طبق سرشماری سال 1375 معادل 45/746 نفر است.

1-آتشکده ی سیاهگل

2- طاق شیرین و فرهاد

3- قلعه ی شمیران

4- پل شیره پناه

5- تپه های زرنه و نرگس

6- غار طلسم

7- بقعه ی حاجی حاضر

8- امامزاده سیدعبدالله

شهرستان چرداول

مرکز شهرستان چرداول، شهری به نام سرابله که در کنار رود سرابله قرار دارد. شهرستان چرداول شامل سه  بخش مرکزی ،آسمان آباد و هلیلان است. در این شهرستان ، رودخانه های کله شاخ (سنگ سفید)، سیمره و زنجیره جریان دارد. کشت در بیشتر اراضی، به صورت دیم است.

1-قلعه ی سام

2- آتشکده ی موشکان

3-شهرتاریخی گم گم

4-رودخانه سیمره

شهرستان سیروان

مرکز شهرستان سیروان،شهر لومار است.سیروان از دهستان های کارزان، لومار و زنگوان تشکیل شده است. تمامی اراضی این شهرستان به صورت دره ای نسبتاً وسیع بین دو رشته کوه (چرمین و لنه) از یک سو و (مانشت و سیوان) از سوی دیگر گسترده شده است که به وسیله ی رودخانه ی شیروان و چشمه سارهای جانبی آبیاری می شود. مرکز این شهرستان، شهر لومار است.

1- شهر تاریخی سیروان در روستای سراب کلان

2- بقعه ی عباس شیروان

3- بقعه ی عباس رودبار

4- مقبره ی سیدعلی

5- بقعه ی باقر در بخش شیروان

6-رودخانه سیمره

 شهرستان مهران

مرکز این شهرستان، شهر مهران است. که در ساحل چپ رودخانه کنجانچم واقع شده است و با مرز عراق بیش از چند کیلومتر فاصله ندارد. مهران قبلاد منصورآباد خوانده می شد. در سال 1309 با تصویب فرهنگستان زبان ایران، به (مهران) تغییر نام داد. در بخش مرکزی مهران، مخازن نفت و گاز طبیعی کشف، و چاه هایی در آن حفر گردیده است. دشت های مهران به خاطر پیوستگی کوه و دشت با یکدیگر، دارای اهمیت سوق الجیشی و تاریخی است. این شهرستان دارای جمعیتی معادل 46981 نفر و دارای سه بخش مهران، صالح آباد و ارکواز ملکشاهی است. بخش صالح آباد در دشت نسبتاً وسیع هیزدانه واقع شده است و در سالهای پرباران، یکی از مناطق حاصل خیز استان محسوب می شود.

1-قلعه ی کنجانچم

2- سنگ نوشته ی گل گل ملکشاهی

3- سنگ نوشته ی تخت خان

4- تپه های چغا آهوان و چغاگلان

5- بقعه ی سیدحسن

6- امامزاده علی صالح

7- بقعه ی پیرمحمد

شهرستان دهلران

مرکز این شهرستان، شهر دهلران است. که در قدیم الایام به آن ده لُران می گفتند. دهلران در دامنه ی جنوب و جنوب غربی دینارکوه قرار دارد. این شهرستان دارای سه بخش زرین آباد، مرکزی وموسیان و 6 دهستان است. بخش مرکزی از 14 روستا و آبادی تشکیل شده است. اکثر آبادی ها در اثر جنگ تحمیلی خالی از سکته شد و بعد از جنگ دوباره بازسازی و اسکان در آنها صورت گرفته است. بخش موسیان در حد فاصل دهلران و استان خوزستان قرار داردو از این بخش رودخانه های دویرج و چیغاب (مورموری) عبور می کند. در این بخش به دلیل حاصلخیزی زمین های کشاورزی محصولات متنوع جالیزی به دست می آید. در بخش موسیان چاه های نفت فراوانی حفر شده و دارای منابع عظیم نفتی است. بخش زرین آباد به مرکزیت شهرک پهله، از زمان های قدیم تاکنون، محل سکونت بوده و آثار باستانی فراوانی در آن به چشم می خورد. شهرک میمه یکی از نواحی خوش آب و هوا پرجمعیت زرین آباد است. براساس سرشماری سال 1375 شهرستان دهلران دارای جمعیتی معادل 53299 نفر است.

مراکز دیدنی و زیارتگاهی:

1-تپه های پیش از تاریخ چون علی کش، تپه سبز، تپه موسیان

2- سنگ نوشته میمه

3- قلعه شیاق

4- بقعه ی ابراهیم

5- بقعه ی سیدناصرالدین

6- بقعه ی سیدابراهیم قتال

7- بقعه ی عباس

8- چشم قیر

9- غار خفاش

شهرستان آبدانان

مرکز این شهرستان، شهر آبدانان است و به لحاظ جمعیت و وسعت، دومین شهر استان محسوب می شود. آبدانان دارای دو شهرستان و چهار دهستان است. این شهر در دامنه ی جنوبی کبیرکوه و در دره ی با صفا رودخانه ی آبدانان در شمال مقبره ی امامزاده سیدصلاح الدین محمد قرار دارد. این شهرستان به لحاظ نظامی، کشاورزی و دامداری اهمیت دارد. براساس سرشماری سال 1375 دارای جمعیتی مهادل 47652 نفر است.

مراکز دیدنی و زیارت گاهی:

1-هزار در

2- پشت قلعه

3- قلعه هزارانی

4- بقایای شهر جولیان

5- مقبره ی سیدصلاح الدین محمد

6- بقعه ی شیخ پیرمحمد

7- بقعه منصور بوالحسن

8- بقعه ی عبدالرحیم در سیاه گاو

شهرستان دره شهر:

مرکز آن دره شهر است. این شهر در آبرفت های سیمره و در کنار ویرانه های شهر تاریخی سیمره و در دو سوی مسیر رودخانه ی دره شهر، جایی که تپه ماهوارهای دامنه ی شمالی کبیرکوه خاتمه می یابد، قرار دارد. دره شهر کنونی از چند روستای بهم پیوسته تشکیل شده است. اطراف این شهر را مزارع آبی و دیمی یا خاک حاصل خیز فراگرفته است. مزارع کشاورزی در دره شهر به وسیله ی آب رودخانه های سیمره، سیکان، و چشمه سارهای کوچک دیگر آبیاری می شود و حفر چاه های عمیق و نیمه عمیق کمبود آب را تأمین می نماید. در مزارع روستاهای دره شهر ضمن کاشت برنج، گندم و جو محصولات صیفی نیز بدست می آید. این شهرستان دارای دو بخش مرکزی و بدره است. جمعیت دره شهر طبق سرشماری سال 1375، 53501 نفر است.

مراکز دیدنی و زیارتگاهی:

1-تل های سرگچله

2- تپه تیغن

3- تنگه بهرام چوبین

4- پل گاومیشان

5- چهار طاقی

6- شهر تاریخی سیمره

7- پل چم نشت

8- دژ شیخ مکان

9-  بقعه ی مهدی صالح

10- بقعه ی عباس

11- بقعه ی بابا سیف الدین

12- بقعه ی حاجی نام

13- بقعه ی جابر

14- بقعه پیرمحمد

15- موزه باستان شناسی دره شهر

شهرستان ملکشاهی

براساس مصوبه هیئت دولت در سال 87 بخش ملکشاهی به شهرستان تبدیل شد. در مرکز استان ایلام و در جنوب شهرستان ایلام در فاصله 725 کیلومتری از تهران واقع شده است. آب و هوای شهرستان ملکشاهی معتدل کوهستانی است. اما اهمیت این شهرستان بیشتر به سبب دام و دامپروری است هر چند مردم منطقه به کارهای کشاورزی نیز اشتغال دارند. شهرستان ملکشاهی دارای آثار تاریخی همچون سنگ نبشته ی آشوربانی پال در روستای گل گل متعلق به عصر آشوریان و قلعه ی جوق در روستای قلعه جوق مربوط به دوره ساسانی و برخی آثار دیگر است. شهرستان ملکشاهی به علت قرار گرفتن در سلسله کوه های کبیرکوه از سلسله جبال زاگرس دارای طبیعت بکر و جاذبه های طبیعی زیبایی همچون آبشار اما، آبشار پنجه علی، دریاچه سدایلام، ارتفاعات و دره های زیبای کوه پشمین، آبشار درگناو گنداب، تالاب سیاب درویش، کوه کلک، غارتایه که و آتشکده کوشک قینفر است.

بازی ها

مردم ایلام به فراخور نوع زندگ و معیشت از گذشته های دور تاکنون از انواع شیوه های سرگرمی و بازیهای مختلف در موقع فراغت و مراسمات شاد استفاده نموده اند، ولی و امروزه به علت مشکلات فراوان زندگی از یک سو و رایج شدن سرگرمی های متنوع دیگر از این نوع بازیها کمتر اجرا می شوند. معمولاً مردان و زنانی که سنی از آنها گذشته و قدرت جسمی کمتری دارند در موقع فراغت تنها به شرح خاطرات گذشته و برخی شوخیها با همدیگر می پردازند ولی دیگران به انجام برخی سرگرمی ها و بازیها مبادرت می ورزند. زنان که تنها شبها مقداری فرصت دارند گاهی به انجام بازی (گل و پوچ) و برخی سرگرمیهای کلامی دیگری می پردازند ولی دختران و خصوصاً نوجوانان به بازیها و سرگرمی های بیشتری می پردازند که عمده ی آنها از طریق مدارس یاد گرفته اند. نمونه از بازی های سنتی که در حال حاضر کما بیش در برخی از مناطق و روستها رواج دارد و در فصولی در سال از جمله بهار که مردم به طبیعت می روند این بازی ها را که روحیه جمعی و همکاری گروهی را می طلبد انجام می دهند.

برخی از این بازیها عبارتنداز:

1-دال پلان

2- قلان در سه نوع: چنگ، پنجه گیر و آزاد

3- لنگران

4- کلاه و روانه کی

5- کران

6- زوران

7- چوچزان در دو نوع: چز، گوان

8- کل پر

9- حبل کیشان

10-اشتره لوان

11- قطان

12- هفت سنگ

13- جلیه روان

14- مله جوزه کی

15- جوزان

16- گلواز

17- شش خوان

18- زور مشتکی یا زرمشتکی

19- چو جنگ

20- هشارهشارکی



موضوعات مرتبط: استان ایلام

تاريخ : ۱۳٩٢/۱/۱٥ | ٢:۳٧ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()

پیشینه استقرار در کهن سرزمین ایلامیان به استناد مطالعات و کاوشهای باستانشناسی صورت گرفته در آن بخصوص در تپه هایی  چون ؛ علی کش، چغا سفید ، سبز،خزینه و...در دهلران و کزآباد و چشمه ماهی در هلیلان درهزاره های  پیش از تاریخ وکاوشهای منسجم در قبرستانهای دوران تاریخی ؛ ورکبود ،جوب گوهر کل نسار ، بردبل و... و کاوش در شهر تاریخی سیمره مربوط به قرون اولیه اسلامی ، پیشینه تاریخی آن  را از هزاره هشتم ق.م تا قرون اولیه اسلامی به صورت تداوم دوره ها به اثبات رسیده است.

 

آپلود عکس

گروه موسیقی باوه یال اداره کل میراث فرهنگی در کنار سیاه چادر(دوار)-تنگ قوچعلی

استان ایلام فروزان از تمدن دیر پای سرزمین ایلام باستان است. این استان بخشی از تمدن ایلام قدیم بوده که حدود 3000 قبل از میلاد بوجود آمده که در این دوران تا سال 640 قبل از میلاد به حیات خود ادامه داده است و در دوران طلایی خود از اقتدار خاصی برخوردار بوده است. ایلام که در کتیبه های بابلی (آلام یا آلامتو) آمده است به قولی معنی کوهستان یا (کشور طلوع خورشید) را میدهد.

استان ایلام سرزمینی است که در غرب کشور و در میان ارتفاعات زاگرس قرار گرفته که دارای دو خصوصیت دشت در جنوب و کوهستان در شمال می باشد. به همین جهت  این منطقه به دلیل تنوع آب وهوایی و طبیعت آن مورد توجه گردشگران ومسافران قرار می گیرد.

 

آپلود عکس

اجرای گروه در منطقه تفریحی ششدار-در کنار کوه قلاقیران نماد استان ایلام

ایلام در منطقه ای کوهستانی در حاشیه جنوب غربی رشته جبال زاگرس قرار گرفته است . قسمت زیادی از مساحت استان را مناطق کوهستانی و یا تپه کوهستانی و یا تپه ماهور تشکیل می دهد که با شیب های تندی به دشتهای کم ارتفاع منتهی می گردند . رشته کوههای مرتفع و موازی کبیر کوه بطول 160 کیلومتر از شمال غربی تا جنوب شرقی استان را در بر گرفته است و قسمتی از مناطق غربی و شمال غربی ایلام را از قسمت های دیگر مجزا می نماید.

 

آپلود عکس

اجرای گروه در قلعه والی (دوره قاجاریه)شهر ایلام

اعتبار دیرینه این خاک و بوم در کنار جنگل های انبوه «بلوط و بنه» و از حرکت و خروش رودهای سیمره و کنجانچم به آن زیبایی محسور کننده ای بخشیده و پرتوهای روح افزای آفتاب از فراز کوه های قد کشیده کبیرکوه ، مانشت و دینارکوه سرزمین طلوع خورشید را به زیباترین عروس دردانه زاگرس بزرگ تبدیل کرده است.

استان ایلام با جمعیت 650هزارنفری کم جمعیت ترین استان ایران محسوب شده که دارای هشت شهرستان آبدانان،دهلران،دره شهر،مهران،ملکشاهی،شیروان چرداول و ایوان با مرکزیت ایلام است که گویش غالب در استان کردی و مابقی لری،لکی و عربی است.

 

آپلود عکس

گروه موسیقی باوه یال در کنار جاذبه طبیعی تنگ رازیانه-مسیر ایلام به دره شهر

موسیقی آیینی استان ایلام که از آن با نام "أل په رکه" در میان مردمان غرب ایران یاد می شود با زیبائی خاص فرد آینه تمام نما از زندگی گذشته این مردم است که به صورت زنده در زمان حال در وجود آنان در حرکت و جریان است.

اگر به ریشه یابی و  علل به وجود آمدن این هنر توجه نمائیم، باید اذعان کنیم که این هنر ریشه در زندگی و کار روزانه ی کشاورزی، اعتقادات دینی ، مراسم و جشن های بزرگ ، بازی های محلی ، جنگ و دفاع ، حالات روحی و روانی افراد دارد. برون گرایی مردم ایلام تاثیر بسیاری بر این نوع موسیقی داشته است به طوری که موسیقی آیینی به طور کامل بیانگر فعالیت های درونی، طرز فکر و شرح اتفاقاتی است که باز آفرینی این اتفاقات در قالب "أل په رکه" پدیدار گشته است.

 

 آپلود عکس

نوازنده های گروه شامل سرنا و دهل در تنگ رازیانه

واژه "أل په رکه" از کلمه "أل په ر" به معنی جنبش و تکان و در اصل به معنی حمله کردن است که نمادی از حرکات جنگی است که از گذشته های دور به یادگار مانده است و چیزی فراتر از رقص عادی متداول امروزی می باشد.

موسیقی آیینی کردی یکی از سنت های دیرینه و یادگارهای ارزشمند کهن است ، که در میان کردها همچنان  محفوظ مانده است .بی گمان تاریخچه این حرکات مربوط به هزاره های دوم و سوم قبل از میلاد مسیح است اما تاریخ مشخص و چگونگی ایجاد آ ن در این باره وجود ندارد.

 

آپلود عکس

اجرای سرچوبی در کنار تنگ رازیانه

یک کتیبه سنگی در غرب ایران یافت شده که متعلق به هزاره اول قبل از میلاد است . روی این کتیبه تصویر یک سرنا و دهل و تعدادی که به نظر می رسد در حا ل اجرای حرکاتی هستند روی سنگ حک شده است. این کتیبه کهن سند مهمی در تاریخی بودن  این حرکات موزون در ایران است .

فلسفه حرکات "أل په رکه":

در این اجرا معمولاً یک نفر که حرکات را بهتر از دیگران می‌شناسد نقش رهبری گروه را به عهده گرفته و در ابتدای صف گروه می‌ایستد و با تکان دادن دستمالی که در دست راست دارد ریتم ها را به گروه منتقل کرده و در ایجاد هماهنگی لازم آنان را یاری می‌دهد.

- سرچوپی‌کش (رهبر گروه): رهبر گروه موسیقی آیینی که "سرچوپی" نامیده می‌شود با تکان دادن ماهرانه دستمال و ایجاد صدا بر هیجان گروه می‌افزاید. در این هنگام دیگر افراد بدون دستمال به ردیف در کنار سرچوپی به گونه‌ای قرار می‌گیرند که هر یکی با دست چپ، دست راست نفر بعد را می‌گیرد.نفر آخر هم با در دست داشتن دستمال به گروه نظم خاصی میبخشد.

دستمال داشتن رهبر و نفر آخر نشان دهنده برابری بوده و دست همدیگر را گرفتن هم نشانه اتحاد گروه است.
در موسیقی آیینی کردی تمامی اعضای گروه به سر گروه چشم دوخته و با ایجاد هماهنگی خاصی وحدت و یکپارچگی یک قوم و جامعه ریشه‌دار را به تصویر می‌کشند.

 

آپلود عکس

اداره کل میراث فرهنگی،صنایع دستی وگردشگری استان ایلام نیز در راستای پاسداری و حفظ سنت های دیرین اقوام ایرانی اقدام به ثبت ملی این اثر در فهرست آثار معنوی کشور نموده است.

منبع دوم:ایلام . سرزمین ناشناخته ها



موضوعات مرتبط: استان ایلام

تاريخ : ۱۳٩٢/۱/۱٥ | ٢:۳٥ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()

با درود و شادباش نوروز باستانی.اگر قصد مسافرت دارید فصل بهار و به خصوص نوروز بهترین زمان است برای بازدید از کرمانشاه استان سنگ و رنگ و آهنگ .استانی که تمام ویزگی های یک محل بسیار خوب را برای گردشگری دارد وآثار تاریخی متنوع آن این استان را بعد از شهر رم به عنوان بزرگترین موزه تاریخ در آورده است.

 

تنوع آثار تاریخی و باستانی این استان به اندازه ای است که شما گردشگر گرامی میتوانید آثارتاریخی از دوران پیش از تاریخ تا دوران پهلوی را مشاهده نمایید و در واقع با این سفر شما از دالان تاریخ عبور میکنید.

در این جستار تلاش شده تا استان کرمانشاهان را و هر آنچه در مورد گردشگری آن لازم دارید معرفی نمایم.(پزوهش و نگارش:سعید قاسمی-مدرس دانشگاه.روزنامه نگار.پزوهشگر تاریخ)

اما پیش از آن لازم میدانم که از بزرگوارانی که در تهیه این مجموعه نگارنده را یاری نمودند صمیمانه تشکر نمایم.

شهردار  محترم کرمانشاه و تمام مجموعه شهرداری

-استاد اردشیر کشاورز پژوهشگر ارزنده کرمانشاه

-مهندس صادق مطاعی

-و با تشکر ویژه از سازمان میراث فرهنگی.گردشگری استان کرمانشاهان به خصوص

مهندس جلیل رحیمی مدیر سازمان

مهندس سپهر مدیر اداره صنایع دستی

-جناب آقای مرادی بیستونی

همچنین جناب آقای احمدی مدیر روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی کرمانشاه که با توجه به حجم کار زیاد همواره جهت خدمت به مردم و پژوهشگران پیشگام بوده اند.

معرفی آثار باستانی و تاریخی کرمانشاه

اطلاعات کلی استان:

موقعیت جغرافیائی استان: این استان در قسمت غرب ایران قرار دارد و با وسعتی معادل 24636 کیلومتر مربع بین 33 درجه و36 دقیقه تا 35 درجه و15 دقیقه عرض شمالی و 45 دقیقه تا 48 درجه و 30 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است

 این استان حدود45/1 درصد از مساحت کل کشور را به خود اختصاص داده است که با این وصفه هجدهمین استان کشور از لحاظ وسعت می باشد

محدوده استان از شمال به استان کردستان ، از جنوب به استانهای لرستان و ایلام ، از مشرق به استان همدان و از طرف غرب با کشور عراق همسایه می باشد

راهای ارتباطی که شما میتوانید از طریق آن از هر شهری در ایران به کرمانشاه برسید و خوشبختانه بیشتر مسیر جاده استان کرمانشاه بزرگراه راه کربلا میباشد.همچنین مناطق تاریخی و باستانی و گردشگری فراوانی در مسیر موجود میباشد

راههای ارتباطی استان : راههای ارتباطی این استان به شرح زیر می باشند:

1-                                         راه ارتباطی کرمانشاه – هرسین – نورآباد – خرم آباد

2-                                         راه ارتباطی کرمانشاه – بیستون – صحنه – کنگاور – اسدآباد – همدان - تهران

3-                                         راه ارتباطی کرمانشاه – بیستون – صحنه – نهاوند – بروجرد – خرم آباد

4-                                         راه ارتباطی کرمانشاه – بیستون – سنقر- اسدآباد – همدان

5-                                         راه ارتباطی کرمانشاه – بیستون – سنقر- قروه - سنندج

6-                                          راه ارتباطی کرمانشاه – کامیارن - سنندج

7-                                         راه ارتباطی کرمانشاه – اسلام آباد – حمیل – اهواز

8-                                         راه ارتباطی کرمانشاه – اسلام آباد – گواور – ایلام

9-                                         راه ارتباطی کرمانشاه – اسلام آباد – کرند – سرپلذهاب – قصرشیرین – خسروی – کشور عراق

10-                                     راه ارتباطی کرمانشاه – اسلام آباد – گیلانغرب-  سرپلذهاب – قصرشیرین – خسروی – کشور عراق

11-                                     راه ارتباطی کرمانشاه – اسلام آباد – کرند – سرپلذهاب – قصرشیرین – نفت شهر - سومار

12-                                     راه ارتباطی کرمانشاه – روانسر – جوانرود – تازه آباد

13-                                     راه ارتباطی کرمانشاه – روانسر – پاوه –نوسود – مریوان - سنندج

نژاد مردم استان: نژاد اغلب مردم استان کرد می باشد بنا بر تحقیقات به عمل آمده کردها همان مادها هستند و یا شاخه بزرگی از دولت کهن مادها می باشند کردهای این منطقه دارای لهجه های مختلفی می باشند ازجمله کردی هورامی  کردی کرماجانی ( کلهر و سورانی) در قسمت های شرقی این استان زبان لری و لکی رایج است و همچنین در قسمتهائی از شهرستان سنقر استان  افرادی نیز با زبان ترکی محاوره می نمایند.

معرفی آثار باستانی کرمانشاه

 قبل از  معرفی آثار باستانی نگاهی اجمالی به حوادث و اتفاقاتی که در طول تاریخ بر این استان گذشته را مورد بحث قرار می دهیم تا ذهن بیشتر روی آثار به جای مانده متمرکز شود.

پیشینه تاریخی استان : استان تاریخی ما مانند سایر نقاط کشور باستانی ما آثاری از دورانهای مختلف تاریخی را درخود جای داده است شواهد و مدارک باستانشناسان برجسته  نشان میدهد این منطقه از اولین زیستگاههای انسان اولیه به شمار می رفته و یکی از مناطق جمعیتی کوهستانهای زاگرس بوده است تمامی مراحل و ادوار زندگی انسان از عهد حجر تا دوره های تمدنی پیش از تاریخ و سپس تا تشکیل حکومتهای بزرگ ، سیر تحول خود را در این منطقه طی کرده است اکنون به اختصار در خصوص اتفاقات و دورانهای تاریخی این منطقه از کشور عزیزمان را مورد مطالعه قرار می دهیم.البته قصد نگارنده آشنایی مختصری با تاریخ کرمانشاهان و به ویزه اشنایی با اماکن تاریخی تهیه شده است

دوران ماقبل تاریخ 

استان کرمانشاه سرزمینی است که در ایران جزو کهن ترین مناطق به شمار می رود کرمانشاهان از دیر باز دارای تمدن و فرهنگ درخشانی بوده است به طوریکه آنرا یکی از نخستین مراکز پیدائی تمدن بشری دانسته اند که البته وجود محوطه ها و غارهای پیش از تاریخ در این دیار مؤید این مطلب است

حدود صد هزار سال پیش انسانهای نخستین (نئاندرتال)پدیدار شدند و سپس انسانهای که به هوموساپین معروف بودند که نژاد پس از او بودند حدود پنجاه هزار سال پیش در روی زمین پراکنده شدند که انسانهای کنونی از نسل او میباشند . فسیل های انسانهای عصر پارینه سنگی در مناطقی از ایران ازجمله کرمانشاهان یافت شده است. به نظر می رسد انسان های نخستین خاورمیانه در دامنه های غربی زاگرس در ایران  در کرمانشاهان و شمال البرز میزیسته اند

کاوشها و پژوهشهای مختلفی در محوطه های پیش از تاریخ استان کرمانشاه انجام شده است از جمله قدیمی ترین آثاری تا کنون از دوران پیش از تاریخ در فلات ایران بدست آمده است ابزار سنگی و از جمله یک تبر سنگی است که در اطراف کرمانشاه پیدا شده است و حدود یک صد هزار سال قدمت دارد.

همچنین طی کاوشهای که در غار شکارچیان بیستون انجام گرفته است ابزار هائی به همراه بقایای استخوانهای انسان در لایه های غار کشف شده است که استخوانها به انسان نخستین( نئاندرتال) نسبت داده شده است به این ترتیب غار بیستون ظاهرا در خلال دوره یخچالی حدود هشتاد الی صدهزار سال پیش زیستگاه بشری بوده است.به همین دلیل است که کرمانشاهان را گهواره تمدن مینامند

پس از گذشت دوران جمع آوری غذا بشر به تدریج به رمز کشف نباتات و اهلی نمودن حیوانات پی برد و این دوران جدید به اصطلاح باستانشناسی به نام استقرار در دهکده ها نامیده می شود. بر اساس یافته های باستانشناسان در غارهای استان کرمانشاه این دیار جزء اولین مکانهائی بودند که به اهلی کردن حیوانات پرداختند . در این غارها بقایای استخوانهای انسان و اسب در عمق زمین یافت شده است . همچنین در منطقه کرند فعلی که در قدیم شهری به نام کارینا وجود داشته است دانه ای به نام « امر» یافت شده است که محققان آنرا جد گندم دانسته اند و این دلیلی است بر قدمت تاریخ و تمدن این سرزمین و اینکه ساکنان این منطقه جزء اولین منطق و انسانهائی بوده اند که به کشاورزی و دامپروری پرداخته اند و دوره های تمدنی را پشت سر گذاشته و وارد دوره های جدید تر همچون کشاورزی و شهر نشینی شده اند.

در گنج دره در فاصله هفت کیلومتری شهر هرسین که متعلق به 8500 تا 7000 سال قبل از میلاد است به خانه های شکیل و رنگ شده بر می خوریم و در تپه سراب کرمانشاه از عصر میان سنگی بخشی از عصر حجر حدود 6000 سال قبل از میلاد پیکره قدیمیترین الهه زن به دست آمده است. در کرمانشاه جاده باستانی وجود دارد که در قدیم فلات ایران را به جلگه بین النهرین متصل می کرده است و در زمان مادها بابل را به پایتخت قدیمی هگمتانه مرتبط می ساخته است این راه در زمان سلوکیان وسیله اتصال سلوکیه به شهر صد دروازه ( دامغان ) بوده و در زمان ساسانیان شهر تیسفون را به کرمانشاه می پیوسته و امروز میان تهران و بغداد است . کرمانشاه برای مردم فلات ایران به منزله کلید دنیای متمدن آن زمان محسوب می شده است.

دشت بزرگ کرمانشاه در عهد باستان به سبب اسبان خود مشهور بوده است و به نام نسا یا نیشا خوانده می شده است و آن نام اساطیری است که با آئین دیونیسوس توسط یونانیان به این منطقه انتقال یافته است

آثار با ارزشی از زندگی و تمدن پیش از تاریخ در کرمانشاه یافت شده است که از جمله به نواحی گنج دره هرسین ، تپه سراب کرمانشاه ، چغا گاوانه اسلام آباد ، تپه گودین کنگاور و . . .

در ناحیه گنج دره در فاصله هفت کیلومتری شهر هرسین که متعلق به 8500 تا 7000 سال قبل از میلاد است به خانه های شکیل و رنگ شده برمی خوریم که نشان از وجود قدمت تمدن شهرنشینی و خانه سازی در این استان است و در تپه سراب کرمانشاه از عصر میان سنگی بخشی از عصر حجر حدود 6000 سال قبل از میلاد پیکره قدیمیترین الهه زن به دست آمده است

اقوام قبل از آریائیها و دولت ماد

 با اکتشافاتی که در سالهای اخیر در مناطق غرب ایران و بویژه کرمانشاهان و ایلام توسط هیئت های داخلی و خارجی انجام گرفته اشیاء متعددی به دست آمده که نمایانگر استقرار مردمی هنرمند و علاقه مند به سوارکاری  بوده است . این مجموعه اشیاء هم از نظر محدوده جغرافیائی وضعیتی معین و مشخص دارند ، بدین معنی که فاصله زمانی بین هزاره سوم تا هزاره اول قبل از میلاد را در بر می گیرد.کرمانشاهان از معدود استانهایی است که اثار و بقایای انسان نئاندرتال و بشر ابزار ساز را دارد.بسیاری از این آثار را میتوانید در موزه پارینه سنگی کرمانشاه واقع در تکیه بیگلر بیگی مشاهده نمایید

عیلامیان :عیلام کشوری شامل خوزستان – لرستان امروزی – استان ایلام و گاه قسمتی از استان کرمانشاهان کنونی و سرزمین بختیاری بوده است در زمان حکمرانی این سلسله سراسر دجله و قسمت اعظم خلیج فارس و سلسه جبال زاگرس از جمله منطقه کرمانشاهان تحت تسلط عیلام در آمد. حکومت عیلام به صورت ملوک الطوایفی و فدرال بود . از وقایع مهم دوران عیلامیان می توان به تشکیل نخستین امپراطوری در فلات ایران اشاره کرد.

لولوبی : آخرین دسته از کسانی که قبل از مادها در غرب فلات ایران مستقر شدند اقوامی به نام لولوبی – گوتی – کاسی و . . . بودند . قوم لولوبی در ذهاب کرمانشاه شهر زور و سلیمانیه سکونت داشتند . از شاهان معروف لولوبی ها « آنوبانی نی» بوده که ظاهرا در سده 22 قبل از میلاد سنگ نوشته ای از او بر صخره سرپل ذهاب نزدیک شهر سرپل ذهاب هنوز وجود دارد این نوشته می رساند که لولوبیها در نیمه دوم هزاره سوم قبل از میلاد دارای دولتی بوده اند ولی منابع آشوری تاسیس دولت لولوبی را در آغاز هزاره اول میلاد ذکر کرده اند. در کتیبه ذکر شده است که آنوبانی نی  پادشاه لولوبوم تصویر خویش و تصویر ایشتار را بر کوه بادیر یا پائیز نقش کردهاست اشاره کوه بادیر که محل سنگ نوشته است حکایت از این دارد که شاید صحنه پیروزی یا مرز تصرفات آنوبانی نی در اینجا باشد. در استان کرمانشاه آثاری از دوران لولوبی ها به جا مانده است که در ناحیه سرپل ذهاب قرار دارند و گویای بخشی از تاریخ این سرزمین است و از نظر وجود آثاری از این دوران تاریخی با این قدمت ( 4200سال) در کشور کم نظیر بوده بسیار مورد توجه پژوهشگران و گردشگران خارجی و داخلی می باشد.کتیبه انوبانی نی با توجه به پژوهش های اینجانب قدیمی تریت کتیبه نوشتاری جهان است

گوتیان: گوتیان یا کوتیان در شرق – شمال و شمال غربی لولوبیان و احتمالا در آذربایجان و کردستان و کرمانشاهان کنونی در سده23 قبل از میلاد می زیسته اند . گوتیان با وجود اینکه دارای فرهنگ و تمدن درخشانی نبوده اند ولی توانستند ارتش قدرتمند و منظمی را به وجود بیاورند و بر قدرتهای همسایه پیروز شوند . از وقایع مهم و ویژگیهای دوران کوتیها می توان به مواردی همچون بدست آوردن فرمانروائی عالیه دو رود بین النهرین و برتری نظامی بر سایر کشور ها اشاره نمود. در این دوران حکومت در دست سران محلی بود . داشتن پادشاهی  با دوران 6 الی 7 سال و از خاندان متفاوت و مشابه بودن سیستم حکومت آنها با جمهوریهای فعلی از لحاظ انتخاب پادشاه از ویژگیهای حکومتهای کوتی بود نام قوم کوتی با نام جودی در قرآن کریم مطرح شده است « سوره هود آیه 44)

در این دوره کرمانشاهان و قصر شیرین به عنوان اقلیم چهارم و سرزمین متعلق به آفتاب و افراد افضل بشر مشهور بوده اند که به معدن انبیا و اولیا و حکما و فضلا و ارباب دین و دولت و اصحاب ملک و ملت مشهور بوده اند

کاسیان : کاسی ها قومی آسیائی نژاد بودند که در نیمه اول هزاره دوم قبل از میلاد از حدود شش سده بر اراضی دو رود ( بین النهرین) و مرکز کوهستان زاگرس از جمله منطقه کرمانشاهان حکومت کردند . کاسیان در نهایت به دست دولت عیلام منقرض شد.

سلسله ماد

مادها درپایان سده هشتم و آغاز سده هفتم قبل از میلاد در نواحی غرب ایران حکومت می کردند این سلسله اولین حکومتی است که به شیوه پادشاهی و از نژاد آریائی ها بودند از جمله وقایع مهم این دوران انتخاب کرند به عنوان انتخاب دولت ضحاک  از جمله قلمرو آنان کرمانشاهان بود که از ایالتهای غربی ماد محسوب می شد

کرمانشاهان در زمان مادها: نام قبایل مادی وپارسوا همان نام های یونانی مادی وپارسی ها است. نخستین اشاره به این قوم در کتیبه ای به تاریخ837 قبل از میلاد است که گزارش شده اند به سرزمین موسوم به پارسوا در کوههای کردستان وکرمانشاهان برآن ثبت شده است این قوم که از نژاد آریائی است پس از آنکه نتوانست بر دولت مقتدر آرارات پیروز شود سرزمینهای امروزی آذربایجان – کردستان و کرمانشاهان و... را اشغال کرد. این پیروزی ها ممالک مجاور را نگران کرد پس دولت آشور به ماد حمله کرد و قوم ماد پس از پذیرفتن خسارتهای سنگین در سال 838 قبل از میلاد تابعیت دولت آشور را پذیرفت.

کرمانشاهان در زمان مادها یکی از ایالتهای غربی آن دولت بود و در زمان کیاکسار جزء ساترپ نشین ( استانداری ) دهم بود که به بیت هامبان از آن یاد شده است . درسال550 قبل از میلاد حکومت مادها به دست کورش پادشاه ممالک پارس پس از 158 سال خاتمه یافت و ماد وپارسوا یکپارچه شد( کورش از مادری مادی وپدری پارسی زاده شد او نوه آژیدهاک پادشاه ماد بود)در سالهای بین 727 – 715 قبل از میلاد یکی از سران ماد به نام دیائوکو  به مخالفت با سارگن به آشور لشکر کشید و چون قوای سارگن بیشتر بود شکست خورد

آثار به جای مانده از دوران مادها:

گوردخمه ها : شیوه تدفین مردگان در ایران با ستان متفاوت بوده است و با توجه به با ور های دینی مردم در هرعصر و زمانی به گونه ای خاص صورت می گرفته است گاهی جسد شخص مرده را در نزدیکی محل سکونت او مثلا کف غار یا در کف منزل وی دفن می کردند و گاهی در صخره ها قرار می دادند در برهه ای آن را در زمین دفن می کردند و در دورانی هم از تابوت اعم از سنگی یا سفالین و یا خمره های بزرگ استفاده می شد

گور دخمه به آرامگاههای سنتی گفته می شود که از سنگ و در دل کوه تراشیده می شود

1-  گور دخمه بیستون = این گور دخمه در شهر بیستون و در محوطه آثار باستانی و بالاتر از مجسمه هرکول این گوردخمه با عمق 57 سانتی متر و اندازه دهانه پائین آن 100 سانتیمتر و دهانه بالائی آن 85 سانتیمتر و گودی کف آن 10 سانتی متر است و ارتفاع بلندترین نقطه سقف آن 75 سانتی متر است از کوچک ترین گوردخمه های استان به شمار می رود دهانه این گوردخمه به طرف شرق می باشد

2-  گوردخمه دیره ( شلین) = درکنار جاده سرپل ذهاب به طرف گیلانغرب و در منطقه دیره قرار دارد از مشخصات آن طول 50/6 متر و عمق 20/3 متر و ارتفاع 15/2 متر است این دخمه بزرگ و در عین حال بسیار ساده  تراشیده شده است دهانه این دخمه به سمت شمال می باشد

3- گوردخمه های دربند صحنه:

4-   نیایشگاههای مادی: محوطه تاریخی بیستون – پائینتر از کتیبه بیستون

5-   سنگ مذبح روانسر: روانسر – سراب قره سو

سلسله هخامنشیان

در زمانی که مادها هنوز قدرت و نفوذ داشتند کمبوجیه پادشاه هخامنشی با ماندانا دختر آژدهاک ، پادشاه ماد ازدواج نمود . این وصلت به وحدت وتحکیم  قدرت قوم پارس کمک کرد و فرزندی بوجود آورد که همان کورش کبیر است . کورش تا دوازده سالگی در دربار ماد نزد پدربزرگش آژیدهاک پرورش یافت . زیرا مادرش پس از تولد او درگذشت وی از ابتدا بسیار شجاع بود همین امر پادشاه مستبد ماد را برآن داشت که او را به پارس نزد پدرش کمبوجیه بفرستد او در سال 559 قبل از میلاد به جای پدر به تخت نشست

کورش کبیر در سال 550 ق م به هگمتانه رفت و پس از تصرف مملکت ماد از جمله کرمانشاهان پارتها را نیز شکست داد و سایر ایالات شرقی را نیز تصرف کرد در آغاز حکومت داریوش اول شورشهائی در سراسر ایران برپا شد داریوش کبیر برای جلوگیری از تمرکز قدرت در دست یک نفر مقرر نمود در هر منطقه یک ساتراپ ( استاندار یا والی ) یک سردار و یک دبیر انتخاب شود . به موجب بند 6 ستون اول کتیبه بیستون سرزمین ماد از کرمانشاهان هم نیز یکی از 23 کشور تحت فرمان اوبود. داریوش در بند 6 ستون دوم کتیبه خود در باره نافرمانی قشون ماد می گوید و همچنان در ادامه می گوید به لطف اهورامزدا ( ایرانیان باستان خداوند متعال را با نام اهورامزدا میشناختند یعنی اهورامزدا نام دیگر خداوند متعال است) قشون من قشون شورشیان را تار و مار کرد این نبرددر روز 27 آناماک آغاز گردید . بعد از این قشون من در ایالت کمباندا( کرمانشاهان) در ماد در انتظار من بودند تا آنکه من به ماد رسیدم . پس از داریوش پسر او خشایار به سلطنت رسید او شورش ها را سرکوب کرد و همچنین در جنگ تروموپیل آتن پایتخت یونان را به تصرف خود درآورد که از زمان وی کتیبه های فراوانی باقی مانده است که عظمت ایران را درآن زمان نشان میدهد که دربند 3 کتیبه تخت جمشید نیز به کرمانشاه به عنوان جزئی از قلمرو حکمرانی اشاره کرده است.

سلسله هخامنشی پس از 220 سال حکومت توسط اسکندر مقدونی منقرض شد راه بزرگ شاهنشاهی داریوش کبیر که مرکز حکومت ایران را به متصرفات این دولت در آسیای صغیر و کرانه های دریای سیاه و مدیترانه متصل می کرد ، راهی بود که یک قسمت آن باقی مانده است و از همدان به کرمانشاه و از کرمانشاه به بغداد می گذرد

آثار به جای مانده از دوران هخامنشی در استان

1-   نقش و کتیبه داریوش در بیستون: این کتیبه از با ارزش ترین کتیبه های به جای مانده از آن دوران می باشد که به نوبه خود دارای ارزش تاریخی فراوانی است که به حق سند برتری و عظمت ایران کهن ماست این کتیبه در مقابل شاهراه همدان کرمانشاه قرار گرفته است در این کتیبه داریوش به شرح فتوحات و نحوه شکست مخالفان می پردازد وی علامه بر توضیح واقعیتهای زمانه تصویر شورشیان را نیز در سینه کوه نقر نموده است در این تصاویر داریوش در حالی که پایش را بر سینه گوماتای مغر که اصلی ترین شورشی آن زمان بود قرار داده است دو تن از سرداران وی نیز در پشت سر او قرار دارند بعد از گئوماتای مغ هشت نفر دیگر قرار داشتند که با طنابی به  هم بسته شده بودند اما در انتهای کار خبر شورش سکونخای حکمران سکائی که به او میرسد پس از از دستگیری وی دستور می دهد که تصویر او را نیز به این تعداد اضافه نمایند که با این وصفه تعداد اسیران او به دوازده نفر می رسد این کتیبه در آغاز قرن بیستم توسط کارشناسان و باستان شناسانی نظیر راولینسون، جرج کامرون و گروههای مختلف پی به رمز و معنی عبارات آن برده شد.

از مهم ترین آثار تاریخی کرمانشاه و ایران زمین کتیبه داریوش بزرگ است .و بازدید و تفکر در متن این کتیبه را که از آثار ثبت جهانی شده ایران است به همه توصیه می نمایم.

در واقع اگر فقط کرمانشاهان همین یک کتیبه را داشت باز هم توصیه میکردم که برای بازدید از این کتیبه به کرمانشاه بیایید

2-   گوردخمه سرخ ده: این گوردخمه بر خلاف سایر گوردخمه ها در جهت غرب قرار دارد و به فاصله 25کیلومتری از جاده هرسین به مرکز دهستان چشمه کبود و در روستای دهنوی شمس آباد و کنار جاده در مکانی مرتفع قرار گرفته است.

3-   گوردخمه دکان داود: این گوردخمه در سه کیلومتری شهر سرپلذهاب به طرف کرمانشاه قرار دارد که در زبان محلی به آن دکان داود نیز می گویند در پائین  دخمه علاوه بر آنکه صفحه مسطح تراشیده اند تصویر مرد نیایشکری نیز حجاری شده است

4-   مرد درحال نیایش کل داوود:  این نقش برجسته در فاصله 5 متر پائین گوردخمه دکان داود در شهرستان سرپل ذهاب است که درآن مردی را درحال نیایش که دست راست خود را بالا برده و در دست دیگر شیئی را به دست گرفته است

5-   گوردخمه های اسحاقوند : این گوردخمه ها متشکل از سه گوردخمه  همجوار است این گور دخمه ها در فاصله 5/8 کیلومتری گوردخمه شمس آباد( دهنو ) قراردارد این گوردخمه از نظر منابع تحقیقاتی و تاریخی دارای ارزش بالائی هستند

6-   نقش مرد نیایشگر اسحاقوند:این مرد دستان خود را مانند مسلمانان به حالت قنوت بالا برده و در مقابل او مشعلی  مشتعل قرار دارد این شخص 87/1 متر ارتفاع دارد و در پشت آتشدان شخصی به ارتفاع 79 سانتی متر حجاری شده و در حالی است که دستها را بلند کرده و میله ای را گرفته است

7-   دخمه روانسر:در شهرستان روانسر و در ابتدای جاده کامیاران در دامنه کوه کشیده شده است این گوردخمه در بالادست سنگی است که به آن سنگ مذبح نیز گفته می شود و آن مربوط به دوران مادها می باشد قرار درد

8-   معبد آناهیتا:این معبد درابتدای شهر کنگاور از سمت اسدآباد قراردارد وبه دوران اردشیر دوم شاهنشاه هخامنشی می رسد(404- 359 قبل از میلاد) است این پرستشگاه در زمان هخامنشان محلی مقدس در حیطه بیستون  و همدان به شمار می رفته است در کنار این مجموعه عظیم و با ارزش بقعه مبارکه  امامزاده ابراهیم قراردارد.

اسکندر مقدونی و جانشینانش

در اواخر دوره هخامنشیان (در زمان پادشاهی داریوش سوم) یونانیان با هم متحد شده بودند و اسکندر مقدونی پس از تجهیز قوا با سی وپنج هزار سپاهی یونانی و مقدونی ، در بهار سال334 قبل  ازمیلاد  به قصد تجاوز به ایران از تنگه داردانل گذشت و وارد آسیای صغیر شد

اسکندر مقدونی در نبردهائی که با ایرانیان کرد ایران و کشورهای تابع آن را تصرف کرد و سلسله هخامنشی را منقرض نمود در آخرین نبردی که در منطقه گوگمل بود وی با داریوش سوم داشت  او را شکست داده و خود را شاه آسیا نامید داریوش سوم پس از شکست به سوی سرزمین ماد حرکت کرد اسکندر در پی تعقیب ماد که کرمانشاهان نیز از جمله ساتراپهای ( استانداریها) دولت هخامنشی بود را نیز به تصرف خود آورد اسکندر در سال 323 قبل از میلاد  در گذشت . بعد از مرگ اسکندر فلیپ نابرادری اسکندر حکومت را بدست گرفت و پردیکاس سردار نامی اسکندر موقتا نیابت سلطنت را در اسیا به عهده گرفت پردیکاس پس از انتخاب شدن به نیابت سلطنت سرداران سپاه را به مجلس مشورتی فرا خواند و ممالک را بین آنان تقسیم نمود در این تقسیم بندی سرزمین ماد شامل ایالتهای کارینا( کرند) وکامبادنه ( کرمانشاه) ماد علیا و ماد سفلی به پیتوی و قدونی از سرداران اسکندر واگذار شد در زمان اسکند مقدونی و جانشینانش سرزمین کرمانشاه به علت داشتن مراتع سرسبز برای پرورش اسبان تیز تک که از عوامل موقیت در سپاه رانی دنیاری قدیم بود نظرها ر به خود جلب کرده بود تا آنجا که یونانیان این سرزمین را به خدایان اساطیری خود نسبت داده و به آن نیشا یا نیسا نام نهادند

سلوکیان

پس از مرگ اسکندر جنگهای خونینی بر سر ممالک تابعه وی انجام شد در این جنگها سلوکوس بر آنتیگون غالب آمد و خوزستان و ماد از جمله کرمانشاهان را ضمیمه حکومت خود نمود و در سال 312 قبل از میلاد دولت سلوکی را در ایران پایه ریزی نمود در سالهای پس از مرگ آنتنیوخوس چهارم ، در غرب ایران چندین پادشاه مستقل پدید آمد تیمارخ  استاندار ماد که کرمانشاه نیز تحت تابعیت او بود ماد را مستقل اعلام نمود و به نام خود سکه زد. بدین ترتیب در حدود 160 قبل از میلاد بخش اعظم استانداریهای شرقی از دست سلوکیان خارج شد و به دولتهای کوچکی مبدل شدند و نیروئی که این ایالتها را با هم متحد نمود مهرداد اول اشکانی بود که به همسایگان خود حمله ور شد و دولت واحدی را تشکیل داد

آثار به جای مانده از سلوکیان در استان

1-   مجسمه هرکول: در بهمن سال 1337 در حالی که کارگران اداره راه ترابری درحال احداث جاده جدیدی از سمت شهر بیستون به کرماتشاه بودند مجسمه مرد نیرومند عریانی را باموی و ریش مجعد  در حالی که بر روی پوست شیری  استراحت می کرده است را پیدا نمودند در این نقش تصویری از یک درخت وجود دارد که برآن تیردان و کمانی آویزان است در کنار درخت گرزی با سر مخروط نیز حجاری شده است این مجسمه در ضلع شرقی کتیبه بیستون  و در ورودی محوطه بیستون قرار گرفته است.این اثر منحصر به فرد از معدود آثار تمدن هلنی(یونانی) در ایران است

2-   سه الهه سنگی دینور: این مجسمه در موزه ملی ایران باستان نگهداری میشود در این اثر که دارای سه تصویر از الهه های یونانیان است در سه طرف آن حک شده است

اشکانیان

پس از درگذشت اسکندر  و تقسیم قدرت میان جانشینانش طوایف آزاده و شجاع پارت که آنها یکی از شاخه های قوم آریائی بودند که در شمال ایران رزندگی می کردند به رهبری ارشک اول بر حکام محلی سلوکی شوریدند و از دولت سلوکی جدا و دولت مستقلی را بنیان نهادند و آنرا به احترام ارشک اشکانی نامیدند اولین پادشاه اشکانی ارشک اول بود و پس از او تیرداد تاجگذاری نمود و پس از او پسرش اردوان به سلطنت رسید او از گرفتاری آنتیوخوس در غرب استفاده کرد وبا سپاهی مجهز از گرگان عازم آزاد سازی مناطق اشغال شده سر زمین ماد ازجمله کرمانشاهان که آنان نیز سر به طغیان علیه سلوکیه نهاده بودند پرداخت وی تمام ممالک ماد را آزاد نمود اما آنتیوخوس ضمن تجهیز قوا دوباره این مناطق را اشغال نموده و از جمله معبد آناهیتا را نیز غارت نمود در چنین موقعی او با اردوان قرارداد صلح امضاء نمود پس از مرگ اردوان فرزندش فری پاپت پادشاه شود و پس از مرگ فری پاپت ،  فرهاد دو باره به قصد آزاد سازی ممالک تحت نفوذ سلوکیان پرداخت که تا ری بیشتر نتوانست پیشروی کند که اجل مهلتش نداد پس از او مهرداد اول به سلطنت رسید وی پس از مبارزه ای سرسختانه سرزمین ماد را ازجمله کرمانشاهان را از دست سلوکیان آزاد نمود در زمان سلطنت این پادشاه تمام منطقه بین النهرین به تصرف سپاه ایران درآمد و وی این مناطق ا به دو ایالت کارینا(کرند فعلی) و کامبادنه ( کرمانشاه )تقسیم نمود

سلسله اشکانیان پس از چهارصد و هفتاد و پنج سال در ایران توسط سلسله ساسانیان منقرض شد

آثار به جای مانده از دوران اشکانیان در استان کرمانشاه

1-   کتیبه و نقش گودرز: این کتیبه در زیر کتیبه ارزشمند بیستون قراردارد این نقش برجسته متعلق به گودرز اول پادشاه اشکانی است که متاسفانه بر اثر سفاهت شیخ علیخان زنگنه حکمران منطقه کرمانشاه در زمان صفویه این اثر ارزشمند ناقص گردیده است درست در وسط این کتیبه ارزشمند نقش برجسته خودش را زده است

2-   نقش ولگش اشکانی: این نقش مربوط به ولگش پادشاه اشکانی است اما به دلیل فرسایش  و موقعیت نامناسب استقرار این قطعه سنگ مشخص نیست که مربوط به کدام ولگش میباشد روی قطعه سنگ بزرگی که در دامنه کوه بیستون قراردارد و سه طرف آن نیز به نقشهائی تزئین شده است در یک طرف دیگر تصویر مردی پارتی است که در کنار آتشدانی پایدار قرار گرفته است و در طرف دیگر تصویر فرد جوانی است که لباسی شبیه لباس ولگش دارد

3-  نقش میتیردات دوم اشکانی: این تصویر نیز متعلق به مهرداد اول است که همراه چهار نفر دیگر از سران مملکت قرار گرفته است این کتیبه نیز مانند کتیبه گودرز در اثر بی توجهی و نادانی شیخ علیخان زنگنه تخریب شده وقسمتهائی از آن محو شده است این کتیبه در زیر کتیبه معروف بیستون قرار دارد

4-  نقش امیر پارتی ناوکل: این نقش در شهر سرپل ذهاب قرار دارد و در داخل محوطه دبیرستان خواجه عبدالله انصاری سرپل  قسمتی از کوه است که متصل به حیاط این دبیرستان قرار گرفته است

5-  معبد آناهیتا:این معبد چنانچه گفته شد در ابتدای ورودی شهر کنگاور قرار گرفته و در زمان اردشیر دوم هخامنشی ساخته شده است اما در زمان اشکانیان اهمیت و ارج بیشتری پیدا نموده و به همین دلیل آنرا تکمیل تر نموده وبه آن بهای بیسشتری داده اند

6-  بنای اشکانی قصر شیرین: در شهر قصر شیرین ودر فاصله 500 متری نهر شاهگدار در طرف راست جاده بنائی وجود دارد که شباهت زیادی به آثار اشکانیان دارد

ساسانیان

در اواخر قرن دوم میلادی ساسان که از بزرگان پارس در شهر استخر بود وی فردی پرهیزکار و دارای زهد و تقوی بود و بر اثر این گونه خصلت در بین مردم پارس نفوذ فراوانی داشت که به تدریج صاحب قدرتی نیز گردید پس از وی پسرش بابک جانشین او شد او با کودتائی حکمران فارس را برکنار کرده و خود رسما اعلان استقلال نمود وبه این ترتیب سلسله ساسانیان را بنا نهاد پس از او اردشیر امپراطوری ساسانیان را گسترش داد و در زمان او کرمانشاهان همچنان جزء استان غرب (ماد) بود پس از او شاهپور اول به پادشاهی رسید او در عمران و آبادانی به خصوص کرمانشاهان کوشش فراوان نمود در زمان شاهپور دوم کرمانشاه مستقلا استانی جداگانه شد و دارای یک ساتراپ یا استاندار گردید در زمان بهرام چهارم که قبلا حکمران کرمان بود و به خاطر علاقه ای که به کرمان داشت خود را کرمانشاه می نامید شهری را در دامنه کوه طاقبستان بنا نهاد و نام خود را برآن نهاد و کرمانشاه را مرکز ایالت کمبادنه ( کرمانشاهان) نمود در زمان قباد اول که مناطق دیار بکر عرق را به تصرف خود در اورده بود شهر حلوان یا سرپلذهاب امروزی را برای اسکان این اسرا بنا نمود در زمان خسرو پرویز کرمانشاه دارای اهمیت دو چندان گردید زیرا این پادشاه همه ساله بهار را در این شهر به سر می برد و بازی چوگان را نیز در راه بازگشت به تیسفون در شهر حلوان به تماشا می نشست

این سلسله بر اثر زیاده خواهی درباریان و گسترش فساد در سران مملکتی دچار ضعف گردید و در برابر حمله اعراب تاب نیاورد و پس از428 سال حکومت  بدست سپاهیان عمر خلیفه دوم منقرض گردید این سلسله اوج شکوفائی استعداد های هنری و ادبی ایران قبل از اسلام بود  حجاری های ماندگار طاقبستان نمونه کار این دوره می باشد همچنین وجود بزرگانی چون باربد و نکیسا ، بزرگمهر حکیم و سایر ادیبان این سلسله را برجسته تر می نمایاند

آثار به جای مانده از دوران امپراطوری ساسانی

1-     سرستونهای ساسانی بیستون: این سرستونها هم اکنون در موزه سنگ مجموعه طاقبستان نگهداری می شوند

2-  دیوار ساسانی: در محوطه باستانی بیستون دیواری به جای مانده از دوران ساسانی وجود دارد که در آن قسمتی از یک طرح بزرگ معماری به چشم می خورد این دیوار حدود 937 متر طول و4 متر ارتفاع و5/2 متر عرض دارد

3-  فرهاد تراش بیستون: 180 متر طول و33 متر ارتفاع دارد این قطعه کار در مجموعه باستانی بیستون قرار دارد و از قرائن پیداست که در زمان خسرو پرویز جهت یاد بود و یا نقش برجسته ای مهیا گردیده است اما به دلایلی موفق به انجام این ایده نشده اند با توجه به این امر در میان داستانهای کهن افسانه شیرین و فرهاد در خصوص این کار بیشتر معروفیت دارد گفته می شود که خسرو پرویز شرط رسیدن فرهاد به شیرین را احداث تونلی در میان کوه بیستون قرار داده است که به دلایلی ناتمام مانده است

4-  پل خسرو بیستون: پلی به طول 80/152 متر و عرض 20/4 متر در روی رود دینور آب در جنوب غربی بیستون که هم اکنون بر روی ویرانه های آن پلی فلزی ترتیب داده شده است

5-  مجموعه تاریخی و ارزشمند طاقبستان: شامل نقش تاجگذاری خسرو پرویزپیکره سوارکار – نقش شکارگاه گراز – نقش شکارگاه گوزن – تاق کوچک – نقش تاجگذاری اردشیر دوم

6-    دیوار خسرو(شکارگاه خسرو): در نزدیکی تاقبستان با ابعادی حدودا 700 در 1000 متر که هنوز هم بقایای آن به چشم می خورد

7-  گور دخمه سان رستم:در منطقه جلالوند و در 64 کیلومتری شهر کرمانشاه قرار دارد این اثر در فاصله 10کیلومتری روستای بوژان60/6 متری جاده قرار دارد این گوردخمه برخلاف سایر گوردخمه ها هم کف زمین بوده و در یک صخره به صورت اتاقی تراشیده شده است

8-   آتشگاه سلطان صد خزانه دار در منطقه ریجاب

9-  گوردخمه برناج : این گوردخمه تنها گوردخمه ای است که ورودی آن به صورت مربع می باشد ارتفاع این گوردخمه از سطح جاده 10 متر می باشد

10-  برج نقاره زن : در روستای بان زرده کرمانشاه

11-  طاق گرا: این اثر در پائین جاده فعلی کرند به سرپل و در کنار جاده قدیم ساخته شده است

12- قصر شیرین( عمارت خسروی):در شهر قصر شیرین

13-جاده ساسانی:موقعیت سرپل ذهاب به ریجاب و کوهستان دالاهو این اثر به صورت سنگ چین بوده و قسمتی از جاده شاهی داریوش کبیر نیز بوده است که در زمان ساسانیان بیشتر به آن پرداخته اند

14- دخمه برد عاشقان: در نزدیکی سرپل ذهاب روستای مله دیزکه

15- قلعه سرماج : در دهکده سرماج از توابع شهرستان هرسین

16- تخت شیرین: در3 کیلومتری شمال دهکده سرماج از توابع شهرستان هرسین

17- مجموعه تاریخی پارک شهر هرسین: شامل فرهاد تراش در سه طبقه – حوض ساعت آبی – تاق سنگی – پلکان سنگی

18-قلعه تاریخی شاهپورخواست هرسین

19-  چهار قابی در قصر شیرین

20- حوش کری : محل نگهداری اسبان سلطنتی در قصر شیرین

21- نهر شاهگدار: 5 کیلومتری قصر شیرین

22-زیج منیژه: ابتدای روستای قلعه شاهین سرپل ذهاب

23-           قلعه منیژه : سرپلذهاب 2 کیلومتری جاده سرپلذهاب به دیره

24-            قلعه شاهین سرپلذهاب

25-            زیجگه سراب: روستای قلعه شاهین سرپل ذهاب

26-نقاره کوب: روستای نقاره کوب در 4روستای قلعه شاهین سرپل ذهاب

27-            برج هزار گربه: سرپلذهاب 200 متری نقش برجسته آنوبانینی

28-           برج کل گاراه:سر پلذهاب سمت رودخانه الوند

29-قلعه مریم(شکر بانو):سرپلذهاب – ناحیه ذهاب – سرچشمه رودخانه قره بلاق

30-برج وآتشکده سراب ذهاب

31-نهر ولاش و برج نوشیروان سرپلذهاب

32-           آتشکده کویک میل صفی : سرپل ذهاب روستای کویک میل صفی

33-          آتشدان(حوض)برد عاشقان:سرپلذهاب – محدوده حواس گلپری

34-           دروازه جبال:سرپلذهاب در کنار گوردخمه کل داوود

35-           قلعه سرخه دیزه: در کنار جاده کرند به سرپل ذهاب

36-           بان مرزان: ریجاب منطقه بان مرزان

37-           قلعه حیران: ریجاب منطقه بان مرزان

38-          گمه کلائی( گنبد کربلائی):یک کیلومتر بالاتر از قلعه حیران ریجاب

39-           قلعه وبرج خاموشی: ریجاب

40- زندان دوناب: پانصد بالاتر از برج خاموشی در منطقه ریجاب

41- پل دروازه: ریجاب

42-      بهشت ودوزخ: پنج قطعه سنگ تراشیده شده که چهار قطعه در بالا ویک قطعه در زیر قرار دارد این اثر در ریجاب و در مسیر جاده قدیم ساسانی و در کنار سراب کنار واقع شده است

43-           آتشدان باباشیخ: ریجاب کمی بالاتر از حجاری های بهشت و دوزخ

از دیگر آثار به جای مانده از آن دوران می توان به نقاط حجاری شده زیر اشاره نمود:

 دره هونان ریجاب – نهرگبری در موزه سنگ طاقبستان – آتشگاه گنبد ملک در ریجاب- قلعه تاش ریجاب- قلعه سراب ریجاب -  برج ریجاب – قلعه بان زرده ریجاب دهستان بان زرده – قلعه یزد گرد ریجاب دهستان بان زرده – نقاره کوه – قلعه آشیابا ریجاب دهستان بان زرده – بنای گچ بلند ریجاب دهستان بان زرده – آشپزخانه ریجاب دهستان بان زرده – دیوار دفاعی ریجاب دهستان بان زرده – قلعه چهار زبر کرمانشاه – غارآوه زا هرسین روستای چشمه سهراب –کارونسرای ساسانی محوطه باستانی بیستون – تندیس خسرو پرویز – کرمانشاه موزه سنگ -  حوض منیژه سرپلذهاب دهکده زعفران –قلعه تلاش ریجاب – پله های ساسانی بر دامنه کوه طاقبستان و پل قوزیوند

آثار دوران اسلام

پس از تصرف ایران توسط مسلمانان حکمرانانی توسط خلافت عمر ،  عثمان و حضرت علی (ع) برای این منطقه انتخاب شده بود با توجه این مطلب به دورانهای که بر ایران و کرمانشاهان اتفاق افتاده مطالبی را ارائه می دهیم

امویان :  معاویه بن یزید فرزند یزید بن معاویه  حکمران کرمانشاه - دینور و حلوان(سرپلذهاب) را در سمتهایشان ابقا نمود . در سال 66 هجری قمری عشایر کرد پیرامون سرپلذهاب طغیان کردند که مختار بن عبید برای سرکوبی آنان حکمران حلوان شد.

عباسیان: در روزگار مهدی خلیفه عباسی کردان منطقه به کمک طرفداران علوی شورش کردند و به همین دلیل  هارون الرشید از طرف پدر به حکومت کردستان وکرمانشاهان و ولایتهای غربی منصوب شد. هم اکنون هارون آباد (اسلام آباد) و زبیری( حسن آباد) یادگار این حکومت می باشد هارون الرشید از کسانی بود که به کرمانشاه علاقه ای ویژه داشت و به آنجا مکررا مسافرت می نمود هنگامی که در پی عزل برمکیان در برخی از شهرهای ایران شورش شد درسال192هجری قمری هارون الرشید به کرمانشاه آمد و طی خطبه ای مردم را به آرامش دعوت  کرد

صفاریان: در زمان صفاریان کرمانشاه در قلمرو حکومت صفاریان قرار داشت

آل زیار وآل بویه: مرداویج زیاری پس از تسلط بر طبرستان وگرگان و فتح همدان ، کنگاور و دینور و کرمانشاه را تصرف کرد . و پس از آنها آل بویه ، حکومت همدان وکرمانشاهان جزئی از قلمرو آل بویه بود.

حسنویه: در این دوران جانشیان هارون و مامون و معتصم روز به روز از قدرت دستگاه خلافت کاستند و تنها به لقب امیرالمومنین و تشریفات ظاهری قناعت نمودند . در ین موقعیت  کردها در دیار غرب بساط دو حکومت را که یکی دینور و کرمانشاه و دومی در حلوان و منطقه زهاب فعلی بود پی ریزی کنند حکومت اول در دینور به دست حسنویه کرد تشکیل شد. حکومت حسنویه هرچند  موجب عمران و آبادانی دینور شد موجب خرابی کرمانشاه شد ، اما درحقیقت قیامی بود درتعقیب قیامهای دیگر ایرانیان در غرب آغاز گردید که در حدود سال348 هجری قمری کردهای برزیکائی به سرکردگی حسنویه پسر حسین کرد در دینور و نهاوند و همدان قیام کردند . وی قلعه سرماج را که در روزگار ساسانی نیز مورد توجه بود ، مقر خود قرار داد

بنو عناز: طایفه دیگری از کردها در سده4 و 5 هجری قمری در غرب ایران به قدرت رسیدند که به خاندان ابوالشوک یا طایفه بنوعناز شهرت داشتند . بنیانگذار این سلسله از سال380 هجری قمری به مدت 20 سال در حلوان حکومت کرد و دارالملکش  کرمانشاه و شهر زور عراق بود.

در سال 437 هجری قمری طغرل سلجوقی برادرش ابراهیم ینال را برای تصرف همدان و بلاد جبال مامور ساخت . ابوالشوک در مقابل ابراهیم عقب نشینی کرد و عازم حلوان شد و ابراهیم دینور و کرمانشاه را تسخیر و غارت نمود و سپاه ینال سیمره و قلعه سیروان را به آتش کشیدند و آبادیهای ماهیدشت تا خانقین را ویران ساختند . مدت حکومت بنوعاز 130 سال طول کشید.

آثار به جای مانده از دوران اسلامی در کرمانشاه

1-     کتیبه های اسلامی بیستون : در موزه سنگ طاقبستان

2-     آرامگاه اویس قرنی : از صحابه پیامبر بزرگوار ویاران فداکار امام علی( ع) در مسیر جاده کرمانشاه به روانسر

3-     بقعه امامزاده ابراهیم کنگاور : درکنار محوطه باستانی معبد آناهیتا

4-     مسجد ریجاب: در وسط ریجاب ومعروف به مسجد عبدالله ابن عمر

5-     آرامگاه بایزید بسطامی: در ریجاب

6-      مقبره ابودجانه از سران سپاه اسلام

7-     مقبره بابا یادگار : در شمال شرقی قلعه یزد گرد روستای بان زرده

8-     آرامگاه احمد ابن اسحاق: از شاگردان امام حسن عسکری در شهر سرپلذهاب واقع است

9-     بقعه مالک سنقر

10- مسجد جامع پاوه

11- مسجد عبدالله پاوه

12- بقعه سیده فاطمه درکرمانشاه

13- آرامگاه سیده عبیدالله ( کوسه هجیج) پیر اسماعیل اسپریزدر هجیج پاوه

14- امامزاده شیرخان در روستای شیرخان دینور

15- امامزاده دده بکتر دربخش دینور

16-  امامزاده سید جمال الدین در روستای فش کنگاور

17- امامزاده باقر در یک کیلومتری شمال روستای گودین

18-امامزاده مهدی هرسین

19- امامزاده باقر بیستون

20- امامزاده احمد بن باقر سنقر

وضعیت کرمانشاهان در دوران بعداز اسلام

سلجوقیان: در زمان ترکان سلجوقی پس از تصرف خراسان ، طبرستان ، گرگان ، ری ، خوارزم 
، همدان و اصفهان برادرش ابراهیم از کرمانشاه گذشته بود و تا حدود بغداد پیش رفت در ضمن جنگی نیز بین سلطان طغرل سلجوقی و برادرش ابراهیم در قلعه سرماج در گرفت و طغرل با صد هزار نفر سپاهی قلعه را محاصره و تصرف نمود

خوارزمشاهیان: خوارزمشاه که فتوحاتی را در نواحی مرکز به دست آورده بود اراده دیار جبال کرد و چون حاکم همدان در مقابل خوارزمشاه ایستادگی کرده بود سپاه وی به کشتار و غارت پرداخت و از همدان تا دینور و کرمانشاه را کوبید وخراب کرد

مغولان:چنگیزخان مغول در سال 616 ه ق به ایران حمله نمود و چون سلطان محمد خوارزمشاه  شکست خورد فراری شد و ولایات ایران یکی پس از دیگری در مقابل  مغولان سقوط نمودند کرمانشاه نیز جون سایر شهرهای دیگر ایران زیر سم ستور مغولان افتاد

ایلخانان:در زمان ایلخانان ولایات جبال به دو بخش نا مساوی تقسیم شد بخش بزرگتر در مشرق به عراق عجم معروف شد و بخش کوچکتر که کرمانشاه را نیز شامل می شد به کردستان شهرت یافت

تیموریان: تیمور ادامه فتوحات خود را در شرق و غرب ادامه داد و با استفاده از هرج ومرج داخلی قسمتهای مختلف ایران ازجمله خراسان – اصفهان – بوشهر – عراق عجم و کرمانشاهان را متصرف شد

صفویان: کرمانشاهان به دلیل موقعیت خاص خود گهگاه مورد تجاوز دولت عثمانی واقع می شد و کارشان در تجاوز به جائی رسید که سرداران محلی برای حفظ حکومت خود با پاشای بغداد ارتباط برقرار کرده و از او حمایت بخواهند در سراسر قرن 10 و اوایل قرن 11 ه ق کرمانشاه به علت نزدیکی با عثمانیها و دست اندازی حکمرانان عثمانی و ضعف امرای محلی نتوانست آباد گردد

در سال 1048 ه ق دو برادر به نام شاهرخ بیگ وشیخ علی خان در ایل زنگنه کرمانشاهان مورد توجه دربار صفوی شدند و از سوی شاه صفی به عنوان حکمران سنقر وهرسین وکرمانشاه و بیستون وکلهر منصوب شدند کثرت افراد ایل زنگنه و وجود آبادیها ومزارعی که ملک این خاندان بود موجب گردید که خانها وامرای منطقه  بار دیگر عمران از دست رفته کرمانشاه را تجدید نمایند و با ابنیه وترویج تجارت و حشم داری در این سرزمین را به مرکزیت بخشی از غرب کشور  در آوردند

در زمان طهماسب میرزا سپاهیان عثمانی با استفاده از فرصت درسال1136 ه ق آذربایجان و کردستان و کرمانشاه و همدان را به تصرف خود درآوردند وبر ضد منافع ایران با روسیه روابطی را برقرار کردند در شوال 1136برای تقسیم نواحی شمالی غرب ایران دو دولت روسیه وعثمانی قرارداد شومی شامل یک مقدمه و6 ماده منعقد نمودند که براساس ماده 3 قرارداد مناطق آذربایجان – کردستان – کرمانشاهان و همدان به عثمانی واگذار گردید در سال1143 نادر شاه سپاهیان عثمانی را شکست داده و کرمانشاه وآذربایجان را از وجود آنان پاک نمودند

افشاریان:در زمان نادرشاه افشارکرمانشاه نیز مانند سایر مناطق ایران در زیر فرمانهای سخت و سنگین مالیاتی بودکه موجب تنگدستی جمعی محل سکونت و خودداری از پرداخت مالیات و اجرای وظیفه و انجام شورشهای مردمی در ایالتهای مختلف ایران هم انجام می شدو برخی از آنهابه قیامهای بزرگی مبدل شدمولفان کتاب نادرشاه افشار درباره فرار مردم کرمانشاه و همدان به عراق عجم می نویسند

زندیه: در گیر و دارهای این روزگار کرمانشاه خسارات فراوان دید . کریمخان زند و جانشینانش به کرمانشاه توجهی نداشتند و غالبا امرای زنگنه مورد نفرت آنان واقع می شدند

قاجاریه: در زمان فتحعلی شاه قاجار درسال1221 فرزند ارشدش محمدعلی میرزای دولتشاه را به حکومت عراق عجم و عراق عرب منصوب می نماید و ایالت کرمانشاهان تا حدود بغداد از سرحد بصره تا خرم آباد را به او واگذار نمود محمدعلی میزا پس از غلبه بر سپاه عثمانی آبادانی کرمانشاهان را آغاز کرد دولتشاه چند بار با عثماننیها جنگید و یک بار نیز به فتح بغداد نائل آمد و سرانجام هنگامی که از فتح بغداد برمی گشت در محل طاق گرای درگذشت. آثاری در زمان او در کرمانشاه باقیست. در زمان محمد شاه به مردم کرند ظلم فراوانی شد تا  جائیکه حکمران کرمانشاه به بهانه انتقام گیری به خاطر یک قتل فرمان داد تمام مردم کرند را به زنجیر بکشند و به کرمانشاه کوچ دهند.

پهلوی:هر چند قصد ندارم در این جستار به معرفی تاریخ کرمانشاهان بپردازم اما از دوران پهلوی هم آثار زیادی در کرمانشاه وجود دارد.از جمله منزل شخصی رضا خان در کرمانشاه

آثار دوران بعد از اسلام تا پایان پهلوی ها و دفاع مقدس در استان کرمانشاه

1-     کاروانسرای شاه عباسی : درمحوطه باستانی بیستون

2-     وقفنامه شیخعلیخان زنگنه: درمحوطه باستانی بیستون ودرست روی آثار به جای مانده از دوران اشکانی

3-   نقش محمد علی میرزای دولتشاه: درطاق بزرگ تاقبستان

4-    کاروانسرای عباسی قصرشیرین

5-    تکیه معاون الملک: مربوط به زمان قاجاریه ودر کرمانشاه واقع است این تکیه شامل سه بخش زینبیه – عباسیه و حسینیه می باشد

6-    پل صفوی کنگاور

7-    پل کهنه : مربوط به دوران صفوی و در مرادآباد اسلام آباد غرب

8-   پل بیستون: این پل با زیر بنای مربوط به دوران ساسانی و تکمیل شده در زمان صفویه در شرق شهر بیستون

9-    مسجد جامع کرمانشاه: مربوط به دوران زندیه

10-  مسجد دولتشاه کرمانشاه : مربوط به دوران قاجاریه

11-  مسجد شاهزاده کرمانشاه : مربوط به دوران قاجاریه

12- مسجد حاج شهبازخان ومسجد معتمد: مربوط به دوران قاجاریه

13-مسجد عماد الدوله: مربوط به دوران قاجاریه

14- حسینیه امام جمعه: مربوط به دوران پهلوی

15- کاروانسرای ماهیدشت: مربوط به دوران صفوی

16- مقبره فاضل تونی: مربوط به دوران صفوی

17- قبر آقا : در کرمانشاه مربوط به دوران معاصر

18-مقبره مظفرعلیشاه: در کرمانشاه مربوط به دوران معاصر

19- مقبره شیخ علی نقی بن احمد احسانی :مربوط به دوران قاجاریه

20- مسجد فیض آباد: مربوط به دوران زندیه

21- حسینیه های جلیلی:مربوط به دوران قاجاریه

22-بازار قدیمی کرمانشاه(راسته بازار یا تاریکه بازار)این بازار یکی از دیدنی ترین بازارهای سنتی ایران میباشد وقتی وارد این بازار میشوید بوی نان برنجی و نان خرمایی و کاک سوغاتی های کرمانشاه به مشامتان میرسد.اما دیدنی ترین قسمت بازار سنتی کرمانشاه راسته فروش لباس محلی کردی است که اگر وارد این قسمت شوید مجموعه ای از رنگ های کم نظیر و شاد شما را مسحور خود میگرداند

23-           حسینیه معتضد: در کرمانشاه مربوط به دوران معاصر

24-            پل میانراهان: مربوط به دوران صفوی

25-            پل ماهیدشت: مربوط به دوران صفوی

26-حمام حاج شهبازخان:مربوط به دوران قاجاریه

27-            موزه خط وکتابت

28-           موزه سنگ طاقبستان

29-موزه ونمایشگاه تمبر واسنادپستی

30-موزه شهدا

31-موزه دفاع مقدس

32-           وهمچنین خانه های قدیمی وکلیساهی شهر کرمانشاه

33-همچنین خانقاه ها و جم خانه ها در ساسر استان به خصوص در شهرستان صحنه.پاوه. ودر خود کرمانشاه که خانقاه دراویش خاکسار و سماع دراویش بسیار دیدنی است.

با سپاس ازدکتر سعید قاسمی

منبع:http://www.zagros831.blogfa.com/



موضوعات مرتبط: استان کرمانشاه

تاريخ : ۱۳٩٢/۱/۱٥ | ٢:٢۱ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()

ببینید چقدر به فرهنگمون توجه میکنن ... کی میگه دارن بر علیه فرهنگ کورد کار میکنن نه دروغه همه ما توهم زدیم

دشمنی با فرهنگ کرد!!!

میگن این کار به دستور اماکن بوده راست و دروغش پای صاحب کباب سرا

ما که تحریمش کردیم

منبع: ایلامتو



موضوعات مرتبط: استان ایلام

تاريخ : ۱۳٩۱/٦/٢٠ | ۸:٤۳ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()
قابل توجه همه کسانی که این همه به لرها بها دادن به جمعیت اقلیتی که الان شدن پدرخوانده استان ایلام

 

لرهای دشمن ایلام

این سایت چند سالی هست که به دنبال تحریف فرهنگ استان ایلامه و کارش شده توهین به فرهنگ و اصلات وحتی شعور ما کردهای ایلام.

الان هم میگه صدا و سیمای ایلام لرها را فراموش کرده و کاری به کار آنها ندارد! اولا نباید هم داشته باشد مگر استان ایلام چقدر لر داره که باید ما زیر سایه آنها باشیم؟ دوما صدا و سیمای ایلام که کارش شده برنامه لری پخش کردن همه ما اینو میدونیم.

تمام این مسائل تقصیر خودمونه که همیشه در مقابل همه چیز ساکتیم. چرا باید یک استان دیگه(لرستان) تمام امور استان مارو در دست بگیره؟ کار به جایی رسیده که مردم عادیشون هم به ما دستور میدن مسئولین که جای خود دارن.

منبع:ایــــــلــــامـتـــو

 

 

لطفاً به این سایت برین و جوابشو بدین این آدرسشه

 

 

 

www.loor.ir



موضوعات مرتبط: استان ایلام

تاريخ : ۱۳٩۱/٦/٢٠ | ۸:٤۱ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()
ایلام - خبرگزاری مهر: استان ایلام با 420 کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق در حالی که طی هشت سال با رشادتهای فروان از کیان کشور دفاع کرد، ولی انگار نه انگار به سالروز آزادسازی مهران در 10 تیرماه نزدیک می شویم و شاید خیلی از مسئولان حتی نمی دانند مهران کجاست!

به گزارش خبرنگار مهر، در دور دست های این سرزمین وسیع، در زیر سقف این آسمان آبی و در پشت کوه های سر به فلک کشیده ی زاگرس سرزمینی است به قدمت تاریخ، سرزمین طلوع آفتاب سرزمین همیشه جاویدان من ایــــلام.

ایلام زادگاه مرزداران غیوری است که آوازه ی نامشان در سراسر تاریخ پیچیده است، ایلام شهادتگاه دلاور مردانی از این خاک است که هنوز هم صدای ضجه های مادرنشان گوش فلک را کر می کند، ایلام جایگاه مردمانی است از جنس باران به پاکی و زلالی آب.

ساکنان این دیار گرچه نام استانشان در صدر استان های محروم کشور است ولی دل خوش دارند به طبیعت زیبایشان و به مردمانی که امید را در چشمان منتظرشان می توان دید.

باز طبق 26 سال گذشته آن همه رشادت که در مهران و ایلام انجام شد از یاد رفت و باز به 10 تیرماهی دیگر نزدکی می شویم و هیچ کسی سراغی از این حادثه عظیم نمی گیرد.

خود مسئولان استان ایلام مراسمی به نام هفته پایداری در تهران برگزار می کنند و دیگر خداحافظ شاید هم خیلی ها نمی دانند مهران کجاست.

این روز مهم در تاریخ دفاع مقدس چنان اهمیت دارد که حتی امام خمینی(ره) اعلام کردند که "مهران را هم خدا آزاد کرد". ولی مسئولان نتوانسته اند به خوبی این جمله را درک کنند و رسانه ملی در برجسته کردن این واقعه مهم ناکام بوده است.

در سالهای اخیر بارها مردم و مسئولان استان ایلام به اینکه چرا سالروز آزادسازی مهران در رسانه ملی جایی ندارد اعتراض کرده اند به نحوی که نام ایلام طی سال جاری و سالهای گذشته تنها زمانی از رسانه ها پخش شد که مسئولان کشوری به این استان سفر کردند.

ولی مثل اینکه یادشان رفته این مردم ایلام بودند که در اوج غربت و تنگدستی هشت سال با خون دل از کشور دفاع کرده اند حالا حتی اسمی از آنها نیست.

آوارگی و روبرو شدن با دشمن و مهاجرت نکردن در زمان جنگ با همت مردم ایلام با دستان خالی انجام شد که هنوز زخمهای آن بر پیکره شهر و خود مردم استان نمایان است.

طی این 26 سال باید برای توسعه خود شهر ایلام و مهران کارهای مهمی انجام می شد ولی حتی مسئولان به خود اجازه ندادند سالروز آزادسازی مهران را تا سال گذشته در تقویم ثبت کنند.

این انتظار به حق مردم ایلام است که از رسانه ها به خصوص رسانه ملی برنامه هایی را هرچند مختصر برای گرامیداشت چنین روزی تهیه و پخش کنند تا مردم سراسر ایران با افتخاراتی که توسط دلیرمردان این خطه و دیگر دلیران از سراسر کشور در این مکان حاصل شده نیز آشنا شوند چرا که این خود بخشی از تاریخ موفقیت در هشت سال جنگ تحمیلی عراق علیه ایران است.

طی 10 روز نبرد سخت در عملیات کربلای یک، شهر مهران آزاد شد ولی انگار برجسته کردن چنین حادثه مهمی در کشور برای مسئولان از خود عملیات کربالای یک سخت تر است.

در عملیات کربلای یک بیش از 70 هزار نیروی دشمن حضور داشتند و در این عملیات بر اساس تخمینهای زده شده، دشمن سه هزار و 800 اسیر و مفقود داشته است.

عملیات "کربلای 1" که باعث آزادسازی شهرستان مهران در دوران جنگ تحمیلی شد، امروز این شهر را به مرز بین المللی تبدیل کرده که دروازه ورود ایرانیان به عتبات عالیات شده است.

حکایت آزادی سازی شهر مرزی مهران و عملیات کربلای یک در منطقه عملیاتی مهران و با هدف بازپس‌گیری شهر مرزی مهران و آزادسازی ارتفاعات مهم و استراتژیک قلاویزان در مجاور خاک عراق بس شیرین و بیادماندنی و عبرت آموز است که باید همه ساله در دهم تیرماه به مناسبت آزاد سازی این شهر مرزی بازخوانی و مرور شود تا در گذر زمان رنگ نبازد و هموراه یاد و خاطره شهدای این دیار در اذهان زنده باقی بماند.

ذره ذره خاک مهران مقدس و مطهر و پاک است، خاکی که در ابتدای ورود باید به حرمت خونهای بر زمین ریخته شده در جای جایش باید " با وضو وارد شوید"....

 


موضوعات مرتبط: استان ایلام

تاريخ : ۱۳٩۱/٤/٥ | ۱۱:٢۱ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()

 



سفر مسعود اوزیل به کردستان عراق 
.
اسپانیا _ «مسعود اوزیل» ستاره تیم ملی فوتبال آلمان و بازیکن فعلی تیم رئال مادرید اسپانیا که اصالتاً اهل دیاربکر و از کُردهای ترکیه است به زودی از اقلیم کردستان دیدن می کند.

به گزارش کردپرس به نقل از پایگاه شفق نیوز، مسعود اوزیل اخیراً در مصاحبه با کانال آلمانیZDF گفته است من کُردم نه ترک16.gif16.gif، من اهل دیاربکر در کردستان ترکیه هستم و برای من مایه افتخار است که به عنوان یک بازیکن کُرد در لیگ اسپانیا و در تیم ملی فوتبال آلمان توپ می زنم.

 گزارشگر شبکه ورزشی الجزیره نیز به هنگام پخش بازیهای رئال مادرید همواره از مسعود اوزیل به عنوان یک بازیکن کُرد نام می برد.

 

شایان ذکر است دو تیم رئال مادرید اسپانیا و رقیب سنتی اش یعنی بارسلونا در اقلیم کردستان طرفدارانی فروانی دارند.

باشگاه رئال مادرید متعلق به پادشاهی اسپانیاست.



موضوعات مرتبط: مناطق کردنشین

تاريخ : ۱۳٩۱/٤/٥ | ۱۱:٠۸ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()

فرهنگ لغت کردی گروسی، کردی سورانی به فارسی منتشر شد
کتاب " فرهنگ گروس" پس از سالها تلاش بوسیله آقایان جعفر سریش آبادی و رضا سهرابی و از سوی انتشارات دانشگاه کردستان، منتشر شد.

به گزارش کردپرس کتاب " فرهنگ گروس" پس از سال ها تلاش بوسیله آقایان جعفر سریش آبادی و رضا سهرابی و از سوی انتشارات دانشگاه کردستان، منتشر شد. واژه نامه ای که در آن واژگان گویش کردی گروسی گردآوری شده است.

قطع کتاب وزیری بوده؛ 500 صفحه است و در آن برای اولین بار یکی از گویش های زبان کردی با گویش سورانی مقایسه می شود. بنابراین واژه نامه، کردی گروسی/ کردی سورانی ـ فارسی است.

بدینگونه که در ابتدا واژه به کردی گروسی آمده و پس از آن معادل سورانی واژه و در انتها معنی فارسی آن آمده است. کتاب حاوی بیش از 8000 مدخل اصلی و تعداد زیادی اصطلاح به صورت زیر مدخل است و در آن برای سه آوای ویژه این گویش نشانه هایی وضع شده است، این آواها در کردی گروسی و گویشهای دیگری چون ایلامی، کرمانشاهی، هورامی و . . . نیز وجود داشته و در رسم الخط کنونی کردی نشانه نوشتاری ندارند.

با این امید که علاقمندان به کار فرهنک در هر حوزه گویشی از این زبان غنی، اقدام به گردآوری تخصصی واژگان آن حوزه کرده تا در آینده در فرهنگی جامع که دربرگیرنده کامل همه واژگان زبان کردی است، گردآوری شوند.



موضوعات مرتبط: مناطق کردنشین

تاريخ : ۱۳٩۱/٤/۳ | ٤:۱٦ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()

دیاربکر یا آمِدیکی از شهرهای کردستان ترکیه است.شهر دیاربکر (آمد) دارای برج و باروی تاریخی استواری است که در زمان‌های قدیم به عنوان پادگان لشکریان عثمانی برای نبرد با لشکر ایران بکار می‌رفته‌است. ایرانیان، عرب‌ها، ترک‌ها و مغول‌ها در دوره‌های گوناگون بر این شهر و باروهای آن فرمان رانده‌اند. شهر دیاربکر یکی از بزرگ‌ترین شهر های کردستان ترکیه است.در سرشماری رسمی سال ۲۰۰۰، این شهر ۵۴۶۰۰۰ نفر جمعیت و منطقه مرکزی تجاری آن در سال ۲۰۰۷، ۵۹۲۰۰۰ است. این شهر بزرگترین شهر بزرگ کردستان ترکیه و دومین شهر بزرگ ترکیه در منطقه آناتولی جنوبی بعد از غازی عینتاب ( قاضیان طیب ) است.در برخی از منابع ذکر شده است که در دیاربکر افرادی از ایل کلهر نیز زندگی میکنند.(یکی از اساتید زمان دانشگاهم که اهل ماهیدشت و کلهر زبان بود برایم نقل کرد که در یک سفر برای ارائه مقاله به ترکیه رفته بود،در آنجا با افرادی برخورد کرده بود که کاملأ به زبان کلهری تکلم می کردنند و این زبان در بینشان رایج بود و در بحثی که بینشان پیش آمده بود گفته بودند پدرهای ما در گذشته همواره شنونده رادیو کلهری کرمانشاه بوده اند و از خاطرات خوش آن روزها برایمان میگویند)اکثریت مردم دیاربکر به زبان کرمانجی تکلم می کنند.

 

Diyaribakir

The destination of Diyaribakir is located in the il of Diyarbakir in the country of Turkey





موضوعات مرتبط: مناطق کردنشین
ادامه مطلب

تاريخ : ۱۳٩۱/٤/۱ | ۳:٤٥ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()

له‌وه‌ختیگه‌و ک تاریخ گه‌ردوون ناسیه‌، له‌و سه‌عاته‌و کورد تواسdه‌ بنووڕیده‌ خوه‌ر ئازادى و گوڵ ئومید نه‌ته‌وه‌یگ چروو داو ریشگى له‌دڵ تاریخ دانا، ئمجا نه‌ته‌وه‌ى کورد چه‌نه‌ها سه‌ده‌ وه‌رجه‌ زایین له‌ پاکترین و خاسترین خاک خوه‌شه‌ویسى و ئاسووده‌یى پڕ له‌پیت و به‌ره‌که‌ت خوداوه‌ند ژیا.

 

له‌هه‌مان وه‌خت وه‌ل ئه‌و خاکه‌ تیکه‌ڵ بوى. دى له‌وه‌ر هه‌وه‌جه‌کردن سروشتى له‌خوار خوه‌رئاواى میزۆپۆتامیا پیشکه‌فتن کلتوورى و دینى و شارستانیه‌ت و شیوه‌ى وه‌به‌رهاوردن له‌ئه‌ورۆپا زویتر و فیشتر په‌یا بوى و په‌ره‌ سه‌ند، ته‌نانه‌ت کلتوور به‌رز هاته‌ وجوود، ملله‌ت کوردیش یه‌کیگ بوى له‌و ملله‌ته‌یله‌ ک به‌شدار بوین له‌و پێشکه‌فتنه‌و هه‌ر له‌وه‌رجه‌ له‌داڵگبوین مه‌سیح کورد ره‌سیه‌ پێشکه‌فتن گه‌ورا، ئمجا ئه‌گه‌ر ئه‌و هه‌مگه‌ په‌لامارو کاولکارى داگیرکه‌ره‌یله‌ نه‌ویاتاد، ئه‌وه‌ ملله‌ت کورد کلتوور ده‌وڵه‌مه‌نتر داشت و بار ئابووریشى له‌ ئمڕوو فێشتر و پێشکه‌فتگ تر بویاد.

وه‌لى وه‌ل ئه‌و هه‌مگه‌ کاولکارى و به‌شبه‌شه‌وکردن کوردستانه‌ ملله‌ت کورد تویه‌نست مقه‌یه‌تى چشت فره‌یگ له‌ هه‌ڵسووکه‌فت و کلتووره‌گه‌ى بکا له‌و رووژگاره‌ ژیان کورده‌وارى و ژیان و پایه‌ى ژن کوردستان وه‌ره‌و خراوى چیه‌، ئمجا وه‌ ده‌رچگن خوه‌ر ئسلام له‌نیمچه‌ دویرگه‌ى عه‌ره‌بیه‌و دى رووشناییگ له‌بان جه‌هان دیارداو ئاڵشتکارى خاسیگ هاته‌ بان کومه‌ڵگاو ژیان ژن، ئه‌ویش له‌وه‌ختیگ هه‌ق ژنه‌یل دیارى کریاو جوور یاسایگ نویسریاو له‌ ئاکام ئه‌وه‌یش جموجویل بار چالاکى ژنه‌یل به‌رزه‌و کریاو له‌ کوردستانیش ئه‌و ئاڵشتکاریه‌ له‌باوه‌ت پایه‌ى ژنه‌و بته‌وتر بوى، چوینکه‌ په‌یوه‌ندى کوومه‌ڵایه‌تى ئه‌وساى ملله‌ت کورد پێشکه‌فتگ تر بوى له‌و ملله‌ته‌یل ده‌وروه‌ر نیمچه‌ دویرگه‌ى عه‌ره‌بیه‌و ژن و پیاوى یه‌کسان تر بوین.

ئمجا ئه‌گه‌ر بچیمنه‌ قویلایى تاریخ ملله‌ت کورد، ئه‌وه‌ ئه‌ڕامان ده‌رکه‌فێد ک ژن کورد له‌سه‌رده‌م کویه‌ن بوار و ده‌رفه‌ت فیشتر داشتگه‌و تویه‌نستگه‌ له‌گشت لایه‌نیگ ژیانه‌و وه‌رپرسیاریه‌تى بگرێده‌ مل، ک وه‌ل ئه‌وه‌یشا ژن وه‌ل پێشکه‌فتن کومه‌ڵگاو هرز ئاده‌میزاد که‌مه‌ که‌مه‌ هه‌ناسه‌یگ هه‌ڵمژى و ته‌ماشاى دونیا کردو له‌ ته‌لبه‌ن ده‌رچى.

 

بیجگه‌ ئه‌وه‌یش ژن کورد له‌وه‌ر قورتاربوین له‌ چه‌وسیان و ئه‌را ئه‌وه‌ک بڕه‌سنه‌ هه‌قه‌یل خوه‌یان هه‌ر بایه‌سه‌ ته‌قالا و خه‌بات بکه‌ن، ئمجا نموونه‌ى ئه‌و ژنه‌یله‌ ک په‌یوه‌س بوین وه‌ خاک و نیشتمان خوه‌یان له‌ڕوى پێشکه‌فتنه‌و جوور"حه‌بسه‌خان نه‌قیب" و "قه‌ده‌م خه‌یر" و...هتد، ک ته‌نیا وه‌ سه‌رڕشته‌ى خوه‌یان و باوه‌ڕ بته‌ویان تویه‌نستن بوونه‌ هێز چاره‌سه‌ر ئه‌را خزمه‌ت ئه‌و خاک و نیشتمانه‌ ک له‌بانى ژیه‌یم، چوینکه‌ ئایدۆلۆژیاى ژن بى خاک نیه‌ود و ته‌نانه‌ت مه‌سه‌له‌ى خاک و به‌رهه‌م و کشتوکاڵیش وه‌ هونه‌ر ژنه‌و به‌نه‌.

 

ماناى ئه‌وه‌سه‌ یه‌که‌م بنه‌ماى ئایدۆلۆژیاى ژن ژیانکردنه‌ له‌بان ئه‌و نیشتمانه‌ ک له‌تى له‌داڵگ بویه‌. هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش بایه‌سه‌ ژن گشت ژیان خوه‌ى جوور خه‌باتکه‌ریگ مه‌زه‌نه‌ بکاو ناسنامه‌ى خوه‌ى گوم نه‌کا، بایه‌سه‌ ژن خه‌باتکه‌ر خاسیگ بوودو هونه‌ر و کلتوور و جوانى تایبه‌تمه‌ند سروشت خوه‌ى فه‌رامووش نه‌کا هه‌ر له‌کار بگر تا جوانى فکرى و گفتوگووکردن و رووشنایى روحى ک وه‌ جووریگ په‌یوه‌س بوود وه‌ بنه‌ماى خوه‌ى، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش خه‌بات ژن له‌تاریخ ئه‌را قورتارکردن ملله‌ته‌گه‌مان له‌چه‌وسیان چشت و ئه‌رک خواستیگ بویه‌.

منبع:ایل کلهر(کلهرستان)

 



موضوعات مرتبط: مناطق کردنشین

تاريخ : ۱۳٩۱/٤/۱ | ۳:٤٢ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()

فرهنگ و هنر بومی ایلام

دین و مذهب

دین مجموع معتقدات وعاداتی است که انسان را با قوه ما فوق یا خالق بشر مربوط می نماید و به معنی دیگر دین عبارت است از نظام وبرنامه ای که خداوند برای هدایت ورستگاری انسان به پیامبر خویش وحی کرده است .

تا پیش از پیروزی اعراب وسپاهیان اسلام برایران دین مردم ایلام نیز مانند بسیاری از مناطق دگر کشور دین زرتشتی بود واهورا مزدا خدای خوبیها وروشنایی در برابر اهریمن خدای تاریکی وظلمت مورد ستایش قرار می گرفت وعناصر دیگری نظیر آب ، آتش وخاک عناصری مقدس به شمار می رفتند واستفاده از آنها تابع آداب ومناسک خاص (بویژه در جشنها واعیاد مذهبی ) بود.

با پیروزی مسلمین به تدریج دین اسلام به واسطه ی تعالیم مفید ورهایی بخش انسانها وهمینطور شرایط سخت وسنگین حکومت های مستبد گذشته بر مردم ایران به سرعت مورد پذیرش مردم قرار گرفت و با وجود باقی ماندن عده ای بردین زرتشت دین اسلام در اکثریت قریب به اتفاق نواحی مختلف ایران نفوذو یا گسترش کامل یافت .

اختلافاتی که بر سر جانشینی پیامبر اسلام ( ص) ومسئله خلافت در قرون اولیه اسلامی رخ داد موجب اختلاف آراء ودر نتیجه تشکیل فرقه های مذهبی متعدد در دوره های بعدی گردید.

سرزمین ایلام بواسطه همجواری با سرزمینهای عراق وقرار گرفتن در معرض اولین حملات مسلمانان وپاره ای از تبلیغات ومروجین مذهب شعیه وهمینطور شرایط مساعد دیگر از دیر باز خاستگاه مذهب شیعه اثنی عشری بوده ودر حال حاضر بیش از 93/99 درصد جمعیت آنرا تشکیل می دهد.

 

صنایع دستی استان ایلام

 استان ایلام فروزان از تمدن دیرپای سرزمین ایلام باستانی است ؛ این استان بخشی از عیلام بوده که در حدود 3000 سال قبل از میلاد بوجود آمده وتا سال 640 قبل از میلاد به حیات اجتماعی خود ادامه داده است. ایلام که در کتیبه های بابلی آلامتو یا آلام آمده است به قولی معنی کوهستانی یا کشور طلوع آفتاب را می دهد.

 زندگی عشیره ای وسنتی در استان ایلام باعث رشد ورونق صنایع دستی مرتبط با‌آن شده است ؛ از دیرباز بافت قالی کردی (قالیچه درشت بافت ) ، سیاه چادر ،جاجیم ، گلیم ساده ، نمد مالی ، چیغ بافی وگیوه دوزی در استان مرسوم بوده است ؛ امروزه رشته های مختلف بومی موجود در استان پس از شناسایی وارزیابی قابلیت های توسعه آموزشی آن رشته ها با رشته های مرتبط وعلاوه بر آن جهت پاسخگویی به سلایق مختلف ، رشته های دیگری نظیر احرامی بافی ، گلیم نقش برجسته ، معرق روی چوب ، منبت چوب، سفال وسرامیک ، طراحی روی سفال ، قلمزنی روی فلز مس و... در این استان راه اندازی شده است که درزیر به شرح مهمترین آنها پرداخته می شود :

 

 قالی بافی

مواد اولیه بکار رفته در این گونه زیر اندازها عمدتاً ابریشم بوده که در بیشتر موارد به صورت تمام ابریشم ودرپاره ای از مواقع از کرک وابریشم با هم در بافت فرش استفاده می شود برای بافت از دارهای فلزی عمودی وسایر ابزار نظیر دفه (دفتین ) ، قیچی ، قلاب وچاقو استفاده می شود امروزه بخش عمده ای از زیر اندازهای سنتی را فرشهای  گل ابریشم بارج شماره بالای 40 وگلیم نقش برجسته (بعنوان اصیل ترین صنعت دستی استان ) را تشکیل می دهد که از اقبال خوبی نیز در بازارهای جهان برخوردارند.

فرشهای تولیــــــدی استــــان غالباً قالیـــچه (Cm 140×220) وذرع ونیم (cm 100×150) است که عمدتاً در شهرستانهای دره شهر وایوان بافته می شوند.

فرهنگ و هنر بوی ایلام

گلیم نقش برجسته از نظر اصالت وتولید مهمترین وشاخص ترین صنعت دستی وبومی استان ایلام است که با توجه به نل چیز بودن سابقه بروز خلاقیت بافندگان چیره دست این استان در امر بافت گلیم  نقش برجسته که تلفیقی از گلیم ساده وگره قالی در متن آن است ،صحنه نمایان پهن دشت گلیم است که بافندگان بارعدهمت دستهایشان باران جبین را بر آن باریده وگلستانی از گلها رویانده اند تا چشمها را نوازش داده وروح را جلا بخشند.

گلیم نقش برجسته احیاء کننده گلیم 8000 ساله مکشوف در آناتولی ترکیه (قدیمترین گلیم ) وقالی 2500 ساله پازیریک ( قدیمترین قالی ) است که تکامل آنها را امروزه با نوآوری حفظ کرده وتواماًُ ترویج می بخشد . در این نوع گلیم زمینه ، بافت گلیم ساده ونقوش آن گره کامل قالی است که طبیعتاً بعد از بافت ، نقوش آن برجشته تر از زمینه است زندگی عشیره ای وپرورش دام برای تامین معثیت  زندگی مردم منطقه ایلام از دیر باز تاکنون موجبات  استفاده از پشم ورشد ورونق صنایع دستی مرتبط با آن خصوصاً گلیم ساده را فراهم آورده است آنان پشم مصرف در گلیم را از دامهای خود تامین ودر کارگاهها رنگرزی کوچکی رنگ نموده ودر تولید مورد استفاده قرار داده اند. عشایر به دلیل کوچ نشین بودن وحرکت های مداوم معمولاً از دارهای افقی که براحتی جمع شده ودر مناطق اسکان ایل قابل استقرار بوده است استفاده کرده اند . از نظر مصرف نیز قسمت عمده ای از گلیم های ساده تولید شده توسط زنان جنبه خود مصرفی داشته ودر زندگی روز مره آنان مورد استفاده قرار گرفته است .

بدنبال همین روند خانم بافنده ای به نام سحر چلانگر ساکن روستای زنجیره (از توابع شهرستان سرابله استان ایلام ) در قسمتی از گلیم بافته خود موفق به اجرای نقشی برجسته با استفاده از گره قالی می شود که از آن پس زمینه ای برای رشد وترویج گلیم نقش برجسته فراهم می آید.

فرهنگ و هنر بوی ایلام

آنچه مسلم است اینست که در سایر مناطق ایران از جمله اراک نیز بافت اینگونه گلیم انجام می شود ولی با این وجود در همه جا اصالت آن متعلق به ایلام است ؛ چرا که برای اولین بار بافت آن در ایلام شروع شده است .

از جمله وسایل مورد نیاز برای بافت این نوع گلیم می توان به کارد ، قلاب ، دفتین ودار اشاره کرد که معمولاً از دارهای فلزی که بصورت عمودی نصب می شوند ، استفاده می‌شود.

از جمله طرحها ونقشه های مرسوم در گلیم نقش برجسته ایلام می توان به نقش های لچک ترنج ، گل فرنگ ، هندسی ، تصویری و... اشاره کرد که به دلیل کاربرد گره قالی در اجرای آنها ، بصورت برجسته بر سطح گلیم به چشم می خورند .

زندگی عشایری این منطقه وسنخیت اینگونه صنایع با آن می تواند از جمله عواملی باشد که به تداوم وترویج این دستبافته ها کمک کرده است و علاوه برجنبه مصرفی موجبات کاربردهای تزئین آن را نیز فراهم آورده است ، یکی دیگر از عوامل که در ارتباط با توسعه وترویج بافت گلیم نقش برجسته می توان برشمرد نوع معیشت بافندگان آن است که اکثراً زنان را شامل شده وبادریافت دستمزد موفق به گذراندن زندگی روزمره هستند در مجموع می توان به بحث اشتغال آنان در آن خصوص پرداخت که به عنوان شغل اصلی یا جانبی منجر به تامین درآمد خانواده ها می شود .

در حال حاضر بافندگان بسیاری به امر بافت گلیم نقش برجسته اهتمام ورزیده وبا سعی وتلاش وافر باعث رشد ورونق آن در سطح استان و علاوه بر آن در کل کشور شده اند، بطوریکه عرضه مناسبی در بازار فروش داشته ودارد. بی شک گلیم نقش برجسته در این استان از اهمیت شایانی برخوردار است واین مهم که از جهت فرهنگی می تواند به عنوان لوحی بازکننده ی نقشمایه های اصیل وسنتی این مرز وبوم به تمام نقاط داخل وخارج از کشور باشد ودر کل اقتصاد منطقه را بهبود بخشد وبه رفع مشکل بیکاری وبالا بردن سطح اشتغال کمک نماید قابل بررسی است.

 

 نمدمالی

بدلیل بافت عشایری این استان وتامین مواد اولیه (پشم ) مورد نیاز برای نمدمالی در داخل منطقه ، از رونق خوبی برخوردار است البته بدلیل تاثیرات جوی این حرفه فصلی بوده واز اول تابستان تا ابتدای ماه سوم پاییز به مدت  5 ماه در سال انجام می گیرد وفرایند تولید شامل تنیدن الیاف طی مراحل حلاجی کردن پشم لوله کردن وکوبیدن آن است که در نهایت منجر به تولید نمد زیراندازه ، کلاه نمدی وپالتونمدی (کینک ) خواهد شد .

 

 احرامی بافی

یکی از دستبافته های داری است که ماسوره اساس کار آن است وماکو با الیاف نخی در داخل آن جای دارد . در این نوع بافته از خامه پشمی رنگ رزی شده بعنوان مواد اولیه استفاده می شود مراحل کلی فرآیند تولید احرام به شرح زیر است :

1ـ مرحله ایجاد دهانه کار

2ـ مرحله پودگذاری

3ـ مرحله دفتین زدن

قابل ذکر است با توجه به تعیین شهر مرزی مهران بعنوان مسیر ترد زائرین کربلای معلی این گونه بافته توانسته بعنوان سجاده ، سوغات ارزنده ای باشد علاوه بر آن از این «هنر صنعت »کیف وسایر محصولات نیز ساخته وپرداخته شده وبه قیمت مناسب به بازار فروش عرضه می‌شود.

 

 گیوه بافی

 کوهستانی بودن منطقه ونیاز به پای افزار راحت و سبک در گذشته انگیزه بافت گیوه را فراهم آورده است این «هنر ـ صنعت » که هم اکنون نیز رواج دارد طی سه مرحله زیر تهیه می شود :

1ـ آماده کردن تخت گیوه (آجیده ) ، که این کار توسط تخت کش انجام می شود.

2ـ بافت رویه گیوه (گیوه بافی )، که معمولاً برای بافت از نخ پنبه ای وابریشم استفاده می‌ود.

3ـ دوختن رویه گیوه به تخت گیوه که این کار توسط فردگیوه دوز انجام می شود .

امروزه از تکنیک بافت گیوه نمونه صندلهای زیبایی با طرح ورنگ متنوع ساخته وپرداخته شده وباقیمت مناسب به بازار عرضه می شود .جالب اینکه در زندگی آپارتمانی نیز به عنوان روفــرشی مورد استفاده قرار می گیرد .

فرهنگ و هنر بوی ایلام

 معرق روی چوب

 با توجه به مستعد بودن زمینه رشد این «هنر ـ صنعت » در استان وبرای پاسخگویی به سلایق مختلف طرح معرق روی چوب از چند سال پیش تا کنون در این استان راه اندازی شده ودر بیشتر مناطق این مرز وبوم از رونق خوبی برخوردار است.

ابزار کار مورد نیاز برای این رشته علاوه بر میز مجهز به وردست شامل کمان اره ، اره مویی، مته دستی یا برقی بوده که از مواد اولیه ای نظیر تخته سه لایه وچوبهای رنگی ودرپاره ای از موارد از تلفیق چوب وفلز استفاده می شود که در نهایت کار انجام شده پولیستر می شود .

این «هنر ـ صنعت » دارای کاربردهای مصرفی وتزئینی فراوانی است ؛ تابلوهای معرق با طرح های ظریف ، تابلواشعار ، آیات قرآن، تصاویر ، انواع رومیزی ودرپاره ای از موارد ساخته وسایل سرگرمی نظیر شطرنج وتخته نزد ، تزئین قلمدان ودکوراسیون منازل ، آرم ادارات بصورت تابلو نصب در محل تریبون و ... از جمله مواردی است که با استفاده از تکنک معرق تهیه وتولید می شود وچون در همین استان تهیه می شود با نازلترین قیمت به بازار فروش عرضه می شود.

 

 بافت سیاه چادر

در اصطلاح محلی به آن دوار (davar) گفته می شود که معمولاً توسط زنان عشایر استان وبا استفاده از موی بز بافته می شود .

از جمله ویژگیهای سیاه چادر می توان به خواص فیزیولوژیکی موی بز اشاره کرد که برخلاف بقیه مواد در گرما منقبض ودر سرما منبسط می شود  واین به کاربرد ممتاز آن در سیاه چادر کمک کرده تا در تابستان منافذ سیاه چادر باز شده وهوای سیاه چادر خنک شود ودر زمستان منافذ آن بسته شده تا از ورود سرما و باران جلوگیری شود.

فرهنگ و هنر بوی ایلام

 چیغ (چیت )بافی

 از جمله متعلقات سیاه چادر است که در اطراف آن زده می شود. چیغ با استفاده از الیاف گیاهی (نی ) وهمچنین موی بز و در پاره ای مواقع با استفاده از نخ پشمی رنگی بافته می شود. ضمناً نقوش در جیغ ، به سبب ماهیت بافت آن بصورت هندسی است. ناگفته نماند در کاربردهای امروزی ازآن می توان بعنوان پارتیشن در خانه های آپارتمانی استفاده کرد .

فرهنگ و هنر بوی ایلام

 جاجیم بافی

جاجیم بافته ای از پشم تابیده رنگی است که اغلب بافتی خشن دارد ؛ درمنطقه ایلام عموماً از الیاف لطیف پشمی دربافت جاجیم استفاده شده که بعنوان رختخواب پیچ کاربرد دارد. در اکثر خانواده های ایلامی از این نوع دستبافته ها برای پیچیدن یک دست رختخواب اضافی (جهت مهمان ) استفاده می شود.

 لازم به ذکر است که در گذشته های نه چندان دور از این بسته های رختخواب که در کنار دیوار پیچیده می شده به عنوان تکیه گاهی مناسب برای مهیمان مورد استفاده قرار می گرفته است. علاوه بر این به دلیل تنوع رنگی جاجیمها. اتاق مهمانخانه زیبایی خاصی پیدا می کرده است چنانکه از گفته های جاجیم بافان منطقه بر می آید حاکی از آن است که هنر جاجیم بافی از دیرباز در منطقه ایلام رواج داشته است.

 سفالگری

 «هنر ـ صنعتی » پر پیشینه در تاریخ هنر ایران است که با استفاده از مواد اولیه نظیر گل رس تهیه وتولید می شود.

این گونه فرآورده ها با تکنیک ساده دستی وکار با چرخ سفالگری ساخته وپرداخته  می‌شوند که مدت 3 سال (از سال 80 ) است که در استان ایلام رواج خوبی یافته است .

محصولات سفالی دارای کاربردهای مصرفی وتزئین هستند وبا استفاده از این تکنیک فرمهای مختلف از جمله کوزه ، کاسه ، بشقاب ، گلدان ، لوح های نقش برجسته وانواع مجسمه های سفال ساخته وپرداخته می شود. ناگفته نماند که در بیشتر موارد فرم های سفالی پس از تهیه وپخت در کوره نقاشی می شوند.

 قلمزنی روی مس

 نر تراش ، نقر ، ایجاد وانتقال طرحها ونقشهای سنتی بر فلز در اثرضربات چکش بر قلم های مختلف را قلمزنی می گویند در این هنر ، پس از تهیه زیر ساخت که در ایلام بیشتر از جنس فلز مس است ، طرح را روی بدنه کار می کشند وبا ضربات چکش که برروی قلم فرود می آید طرح بربدنه نقش می بندد.

 

منبع: تبیان ایلام

تهیه و تنظیم : زهره حضرتی



موضوعات مرتبط: استان ایلام

تاريخ : ۱۳٩۱/۳/۱۱ | ۱:٢٧ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()

6جاذبه‌ای که باید در کردستان دید

6جاذبه‌ای که باید در کردستان دید

 


گرمای این روزها و سرسبزی آخر بهار، جان می دهد برای یک سفر کوتاه به کردستان و طبیعت دیدنی این استان. به خصوص که این هفته چند تعطیلی پشت سر هم در انتظار شماست و می توانید با فراغ بال بار و بندیلتان را جمع کنید و به دومین شهر بزرگ کردنشین، یعنی سنندج و همسایه هایش سری بزنید.


 

کوه، جنگل‌، چشمه، آسمان، بناهای تاریخی... کدام را ترجیح می دهید؟ اهل هر کدام از این ها که باشید، کردستان می تواند یک مقصد گردشگری فوق العاده برای شما به شمار برود. به خصوص که مردم این استان بسیار مهمان نواز و مهربانند و با گردشگران مثل یک میزبان دلسوز رفتار می کنند.

گذارتان که به کردستان بیفتد، برای لذت بردن از طبیعت نیازی ندارید خیلی راه دوری بروید، هر گوشه از این استان پر از دار و درخت و سرسبزی و طراوتی است که در این فصل گرم کمتر نمونه اش را پیدا می کنید. اما برای دیدن بناهای تاریخی این استان بد نیست نگاهی به این راهنمای گشت و گذار بیندازید.

پل قشلاق

سه کیلومتر از شرق سنندج که دور شوید رودخانه قشلاق را می بینید که پلی روی آن ساخته شده است. این پل آجری عمرش به دوره صفوی می رسد و دو دهانه بزرگ و چهار چشمه کوچک دارد. عرض پل حدود 8.5 متر و طول آن حدود 90متر است، در دو طرف ستون‌های اصلی، آبشکن‌هایی در اشکال گرد و مثلثی وجود دارند. دودست‌نوشته که بر روی ساختار اصلی پل قرار دارند و به دوره قاجار بازمی‌گردند، تاریخ ساخت را 1148 هجری می‌دانند.

6جاذبه‌ای که باید در کردستان دید

کتیبه اورامان

اهل کتیبه بینی و سنگ نوشته خوانی هستید؟ پس یک سر به مریوان و کوه زینانه بزنید و کتیبه اورامان را در این منطقه ببینید. این کتیبه به شکل هلال حک شده و در داخل قوسی مصنوعی کنده‌کاری شده است. البته دست‌نوشته دیگری هم در کنار این کتیبه دیده می شود که به خط میخی است که احتمال می رود عمر آن به هزاره دوم قبل از میلاد و آغاز اولین هزاره قبل از میلاد برسد.

6جاذبه‌ای که باید در کردستان دید

قلعه قمه چوکی

قمه چوکی روستایی در بیجار است که در 12 کیلومتری آن، به طرف شمال جاده بیجار ـ تکاب قلعه ای قدیمی و البته بی همتا قرار دارد که عمر آن به قرون نهم یا هشتم قبل از میلاد برمی‌گردد. این بنا از سنگ‌های بزرگی ساخته شده و سبک معماری آن به هزاره اول قبل از میلاد بازمی‌گردد. قلعه نمایانگر سه دوره سکونت مادها، اشکانیان و پارت‌ها است. در دوره مغول‌ها محرابی کوچک با چهار پله روی این بنا ساخته شد که آثار به‌جامانده از آن را هنوز می توانید ببینید.

حمام قسلان

در کردستان یک حمام قدیمی معروف وجود دارد که یادگار قجری هاست و در روستای قسلان قروه قرار دارد. قروه کجاست؟ در 93 کیلومتری شرق سنندج. حمام را می توانید 10کیلومتر مانده به سریش‌آباد ببینید. طرح‌های معماری داخلی حمام، کاشیکاری‌ها و دیگر قسمت‌های دیدنی آن ساعت ها شما را سرگرم خواهند کرد. در همان نزدیکی یک امامزاده و یک چشمه آب‌معدنی به نام باباگرگر هم وجود دارد که لذت سفر به قروه را برای شما کامل خواهند کرد.

6جاذبه‌ای که باید در کردستان دید

این دو البته در روستای باباگرگر قرار دارند و امامزاده منتسب به سیدجمال‌الدین موسی‌رضا است که به باباگرگر معروف است. در نزدیکی این امامزاده هم چشمه آب کربنات کلسیم می جوشد که دارای اثرات درمانی است.

جالب است بدانید که این چشمه باعث شده پوشش گیاهی خاصی در منطقه به وجود بیاید که به آن دراگون می گویند. این آب تلخ و شور است و برای درمان امراض پوستی مفید است.

بازارگردی در سنندج

نمی شود به کردستان بروید و سری به بازارهای آن نزنید. منظورمان البته بازار بانه نیست. بازارهای سنتی ای را می گوییم که در شهرهای مختلف این استان قرار دارند و معروف ترین هایشان بازار سنندج و بازار آصف هستند. در این بازارها معماری دوره صفویه را خواهید دید. بازار شیخ تاجوان چی و اردلان هم از بازارهای معروف این استان هستند که آنها را باید در سقز ببینید.

6جاذبه‌ای که باید در کردستان دید

غار کرفتو

این آخرین پیشنهاد ماست که به هیچ عنوان نباید از کنار آن به سادگی عبور کنید! غار کرفتو در دیواندره، یکی از دیدنی ترین غارهای ایران است که برای دیدنش باید به 72 کیلومتری شرق سقز بروید. این غار در دوران مزوزویک زیر آب بوده و در پایان این دوره زمین‌شناسی سر از آب بیرون آورده است.

6جاذبه‌ای که باید در کردستان دید

کرفتو یک غار طبیعی و کلسیمی است و چهار طبقه دارد. طول آن به 750 متر می رسد و طی کردن آن می تواند بهترین تجربه غارنوردی شما باشد. بد نیست بدانید که انسان های غارنشین در این غار تغییرات زیادی ایجاد کرده اند. مثلا اتاق ساخته اند و سالن درست کرده اند! اتاق‌ها و گذرگاه‌های این غار به هم متصل هستند، تعدادی پنجره و سوراخ در نمای بیرونی تعبیه شده و حکاکی هایی زیادی با شکل و شمایل حیوان، انسان و گیاهان در روی دیوارهای آن به چشم می خورد.

 

 

رستم زاد

بخش گردشگری تبیان



موضوعات مرتبط: مناطق کردنشین

تاريخ : ۱۳٩۱/۳/۱۱ | ۱:٢٥ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()

دروازه اورامانات

شهرستان روانسر به عنوان دروازه اورامانات یکی از پرجاذبه ترین مناطق گردشگری استان کرمانشاه است.

شهرستان روانسر (نیکور باستان) در حدود 55کیلومتری شمال غرب کرمانشاه و در دامنه کوه یله ور (کوهستان شاهو) قرار دارد، جمعیت این شهرستان در سال 1385، برابر با 45هزارو345 نفر بوده و زبان مردم محلی کردی سورانی و اغلب اهل تسنن هستند.

شهرستان روانسر دارای یک بخش به نام بخش شاهو وسه دهستان به نامهای دولت آباد، حسن آباد و بدر آباد است، این شهرستان تا چند دهه پیش شامل روانسر و گرمه خانی بود که پس از انقلاب هر دو گسترش یافته وشهرستان روانسر امروزین را تشکیل دادند.

دروازه اورامانات از پرجاذبه ترین مناطق گردشگری استان کرمانشاه

از ارتفاعات مهم اطراف شهرستان روانسر می‌توان به "ماه زرد"، "انجیره"، "شور" و "طاقه چرمی" اشاره کرد، که این ارتفاعات سرچشمه بسیاری از رودخانه های منطقه است،به عنوان مثال چشمه بزرگ سراب گنی خانی در روانسر سرچشمه اصلی رودخانه قره سو است.

از دیگر رودخانه‌های اطراف این شهرستان یکی "وشکه رو" در شرق آن و دیگری "گراب یا آوی خر" در جنوب غربی آن است، به جز چشمه پر آب "گنی خانی"، دو چشمه "سراب جاوری" و "سراب بروارین" نیز در نزدیکی روانسر واقع اند.

آب و هوای شهرستان روانسر نسبتاً سرد و مرطوب بوده و از میزان بارش سالانه چشمگیری برخوردار است به همین دلیل کشاورزی و دامداری در این منطقه رونق خاصی دارد و در واقع اقتصاد این شهرستان عمدتاً متکی به کشاورزی و دامداری است.

شهرستان روانسر دارای آثار متعددی از دوران مختلف تاریخی است و از این لحاظ درباستان شناسی غرب کشور جایگاه ویژه‌ای دارد. قدیمی ترین آثار سکونت انسان در اطراف روانسر به دوره پارینه سنگی میانی تا فرا پارینه سنگی باز می‌گردد که حداقل از حدود 50 هزار سال تا12  هزار سال پیش را شامل می‌شود که بقایای آنها در غارهای کولیان و جاوری و همچنین رودخانه گراب (آوی خر) یافت شده‌است.

از دیگر کشفیات قدیمی روانسر یک دندان آسیای فیل است که مربوط به دوران یخبندان است و در نزدیکی شهرک روانسر کشف شده‌است.از آثار مهم دیگر روانسر تپه موسایی است که از اوایل دوره مس و سنگ (حدود هفت هزار سال پیش) تا زمانهای اخیر مورد سکونت انسان بوده‌ است.

دخمه روانسر (گور صخره‌ای) یا تاق فرهاد نیز از دیگر آثار تاریخی این شهرستان است که در دیواره کوه قله در شمال شرقی روانسر واقع شده و به دوره هخامنشی باز می‌گردد، این دخمه شامل یک اتاقک کوچک است که ورودی آن به سمت شرق و مشرف به رودخانه وشکه رو می باشد، نقش اهورامزدا، یک شخص روحانی و توده‌ای هیزم در سمت راست ورودی این دخمه دیده می‌شود

یک پایه ستون نیز در کنار سراب گنی خانی وجود دارد که احتمالاً هم زمان با دخمه ساخته شده‌است و نشان دهنده وجود یک کاخ یا سازه‌ای کوچکتر در نزدیکی چشمه در دوران هخامنشی است. همچنین گورستانی از دوره اسلامی با سنگ قبرهای کتیبه دار به خط کوفی در دامنه شمالی کوه قله وجود داشت که متاسفانه طی سالیان اخیر نابود شده یا به تاراج رفته‌است.

دروازه اورامانات از پرجاذبه ترین مناطق گردشگری استان کرمانشاه

در دوره آشوریان روانسر یکی از پایگاههای مهم این سلسله بوده که در آن زمان با نام "نیکور"خوانده می‌شده که در برخی از سنگ نوشته های این دوره از این شهر بسیار یاد شده است. برخی از قدمگاه ها و اماکن مقدسه اطراف روانسر ویس، سه سواره، هوری مرد (بابا حیران) و شیخ سرا هستند، که در ایام مختلف سال گردشگران و علاقه مندان بسیاری را به خود جذب می کند.

یکی دیگر از جاذبه‌های دیدنی و بسیار زیبای شهرستان روانسر غار قوری قلعه بزرگترین غار آبی آسیا می باشد که در بخش شاهو از توابع این شهرستان قرار دارد.این غار در25  کیلومتری شهر روانسر قرار دارد وقدمت آن به 65میلیون سال قبل می‌رسد و تنها 30 سال از شناسایی آن می‌گذرد و به عنوان یکی از هفت اثر طبیعی ملی ایران، به ثبت رسیده‌است.

در سال1355هجری شمسی یک گروه از غارشناسان انگلیسی و در سال 1356  نیز گروه دیگری از غارنوردان فرانسوی موفق به کشف کامل این اثر شدند.عمق حوضچه‌های این غار به 14متر می‌رسد همچنین دمای داخل غارهفت تا11 درجه‌است و در تمام فصول سال این دما ثابت است.

این اثر طبیعی دارای تالارهای زیبا در 1400متری و 500متری به نام‌های تالار ریم، تالار کوهان شتر، تالار مسیر برزخ، تالار بلور و تالار عروس می‌باشد، این غار یکی از زیباترین جاذبه‌های دیدنی شهرستان روانسر است.

 

منبع: خبرگزاری مهر



موضوعات مرتبط: مناطق کردنشین

تاريخ : ۱۳٩۱/۳/۱۱ | ۱:٢٢ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()
شیخ محمود حفید(رهبر کرد) و ملک فیصل(پادشاه عراق)

 ( بین الشیخ محمود حفید(القائد الکرد )و ملک فیصل(ملک العراق)

 

در روز 13 ایلول سال 1921 میلادی "شیخ محمود حفید"( مشهورترین رهبر کُرد در جنگ جهانی اول) برای مذاکره با "ملک فیصل" به بغداد رفت ( یعنی 2 ماه بعد از انتصاب ملک فیصل به پادشاهی عراق) .

"شیخ محمود حفید" با همراهانش به قصر "ملک فیصل" رفت تا با او به بحث ومذاکره بنشیند،

هنگامیکه بحث و مذاکره میان آن دو شروع شد، "شیخ محمود" بر حقوق ملت کُرد اصرار و پافشاری کرد،

"ملک فیصل" به "شیخ محمود" گفت :

1- چه فرقی می کنه ؟ کُرد و عرب یکی است؟ دو ملت مسلمان هستند و هردو مسلمان؟!

"شیخ محمود" در جواب "ملک فیصل" گفت :

شعور دینی اسلامی بعد از سن تکلیف آغاز می شود ، اما شعور و حس ناسیونالیستی و ملی در خون آدم است و از بدو تولد وجود دارد .(پس ملیت پیش از دین است)

2- "ملک فیصل" به "شیخ محمود" گفت :

تو از سادات هستی و سادات هم از نسل پیامبر هستند و عرب هستند.؟!

"شیخ محمود" در جواب او گفت : اگر من به خاطر انتسابم به سادات عرب محسوب گردم؟ محمّد پیامبر اسلام (ص) هم از نسل حضرت ابراهیم و نوح است که آنها هم کُرد بوده اند، پس باید "پیامبر" هم کُرد محسوب گردد.

بدین ترتیب شیخ محمود ملک فیصل را ساکت کرد و مذاکرات بدون هیچ نتیجه ای به پایان رسید.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

فی یوم 13 ایلول 1921 وصل الشیخ محمود حفید( أشهرقادة الکُرد فی الحرب العظمی الاولی ) الی بغداد (ای بعد تنصیب ملک فیصل ملکا علی العراق بشهرین) .

ذهب الشیخ محمود الحفید برفقة الحاکم السیاسی لمقابلة الملک فیصل ، و التحدث معه ، و کان یأمل هو أن یکون الشیخ محمود حکمدارا ، أی متصرفا کالآخرین ، و عندما بدأ الحوار و النقاش ، أصرّ الشیخ محمود علی حقوق الکُرد ، و عند ذلک قال له الملک فیصل: لیس هناک فرق بیننا ، الکُرد و العرب شعبان مسلمان ، و أنت "سید" و "عربی" مثلی، فردّ علیه الشیخ محمود بقوله : الشعور الدینی الاسلامی یبدأ مع بلوغ سنّ الرشد ، اما الشعور القومی فهو ممزوجة بالدم ، فأذا اعتبرت "عربیا" بسبب انتسابی الی السادة فإنّ نبینا محمد "ص" الذی یرتبط بإبراهیم و نوح من حیث النسب والقومیة ، فیجب أن یعتبر"کُردیا" حسب هذا المفهوم، فأسکت الملک فیصل .

منبع: آشنایی با فرهنگ، زبان و ادب کوردی



موضوعات مرتبط: مناطق کردنشین

تاريخ : ۱۳٩۱/۳/۱۱ | ۱:٢٠ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()
ملت کرد همانند کلیه ملل جهان دارای افتخاراتی بس عظیم است. فرزندانی در دامن آب و خاک کردستان پرورده شده اند  که نه تنها جامعه و ملت خود بلکه ملل دیگر هم از آنها بهره برده اند.

 کردها سردارانی چون «اشپوئن» « آریو برزن» «صلاح الدین ایوبی » «صارم بگ»

 وصحابی  چون «گابان»

و علمائی چون «ابن خلکان» «ابن قتیبه دینوری» «ابن اثیر» «قزلجی»

 و قاریانی چون «عبد الباسط»

و شعرائی چون «خانی» «حاج قادر کویی» «نالی» «په شیو» «موید زاده»

و فیلم سازانی چون «یلماز گونایی» بهمن قبادی»

 و رمان نویسانی چون «ابراهیم احمد» یاشار کمال» و نویسندگانی چون «بدلیسی» «قره داغی» «عقاد»  »بدر خان»

 و مترجمانی چون «محمد قاضی» «هه ژار» «خرم دل» «ابراهیمی»

و مبارزانی چون «شیخ سعید» «شیخ شمزینی» «احسان نوری پاشا» «شریف زاده» «معینی» «بارزانی بزرگ»

 و عرفایی چون« شیخ سراج الدین» «حسام الدین»  «شیخ عبید الله» و.......... داشته است.

باید مسلمین غیر کرد بیش از کردها به «صلاح الدین ایوبی» افتخار کنند. تا جهان باقی است مسلمین در تاریخ و تفسیر مدیون «ابن اثیر» و قاریان قران شاگرد «عبد الباسط» خواهند بود.

تاریخ ادب فاقد صد نفر مثل «خانی»  «نالی» و «مولوی» است وایران به وجود «هه ژار» و «محمدقاضی» افتخار می کند.



موضوعات مرتبط: مناطق کردنشین

تاريخ : ۱۳٩۱/۳/۱۱ | ۱:۱٦ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()
 

محمد اوراز بر فراز قله اورست ، بام دنیا - 1377

 

 

محمد اوراز در شهریور 1348در نقده یکی از توابع استان آذربایجان غربی در خانواده ای کرد دیده به جهان گشود . اوراز کوهنوردی را از سال 1367آغاز کرد ، وی در سال 1379 موفق به دریافت مدرک کارشناسی تربیت بدنی از دانشگاه ارومیه شد . او پس از نخستین اوردوهای هیمالیا نوردی در سال 1375 به چهره ای افتخار آفرین و ملی بدل شد . اوراز در تاریخ 16 شهریور 1382در بیمارستان شفای پاکستان به دلیل جراحات ناشی از سقوط از ارتفاع 7900متری بر اثر ریزش بهمن در قله گاشر برم دیده از جهان فرو بست تا کردستان افتخاری دیگر را با حسرت بدرقه در تاریخ فخر آفرین خویش کند .

 

صعودهای برون مرزی

1376 - صعود قله راکاپوشی (7788 متر) ، پاکستان
1377 - صعود قله اورست (8849 متر) بلندترین قله دنیا ، هیمالیای نپال
1379 - صعود قله چوایو (8201 متر) ششمین قله بلند دنیا ، هیمالیای تبت - بدون استفاده از کپسول اکسیژن
1379 - صعود قله شیشاپانگما (8036 متر) سیزدهمین قله بلند دنیا ، هیمالیای تبت - بدون استفاده از کپسول اکسیژن
1380 - صعود قله ماکالو (8463 متر) پنجمین قله بلند دنیا ، هیمالیای نپال - بدون استفاده از کپسول اکسیژن
1380 - صعود قله آرارات (5165 متر) ، ترکیه
1381 - صعود قله لوتسه (8511 متر) چهارمین قله بلند دنیا ، هیمالیای نپال - بدون استفاده از کپسول اکسیژن
1382 - صعود تا ارتفاع 7900 متری قله گاشربروم 1 (8064 متر) یازدهمین قله بلند دنیا ، هیمالیای پاکستان - محمد اوراز و مقبل هنرپژوه در ارتفاع 7900 متری بر اثر ریزش بهمن تا ارتفاع 7300 متری سقوط کردند. در این حادثه مقبل هنرپژوه سالم ماند ولی اوراز بعد از انتقال به بیمارستان و پس از گذشت 20 روز درگذشت.

مدارک و افتخارات

1377 - نخستین فرد مسلمان صعودکننده به قله اورست (در این صعود سه ایرانی مسلمان دیگر نیز همراه با اوراز موفق به صعود اورست شدند).
1378 - اخذ مدرک مربیگری درجه یک از فدراسیون کوهنوردی جمهوری اسلامی ایران
1378 - شرکت در دوره بین المللی صعود مسیر های دشوار ، فرانسه
1378 - شرکت در دوره بین المللی رهبری گروه ، فرانسه
1380 - مرد سال کوهنوردی ایران
1381 - مرد سال کوهنوردی ایران

 



موضوعات مرتبط: مناطق کردنشین

تاريخ : ۱۳٩۱/۳/۱۱ | ۱:٠٠ ‎ب.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()

 

تیم ملی فوتبال اقلیم کُردستان در رقابت‌های قهرمانی فلسطین به مرحله‌ ی نهایی راه‌ یافت

 

رام‌الله - بعد از اینکه در 15 می تیم فوتبال اقلیم کُردستان در اولین بازی خود در جام بین‌المللی فلسطین در مقابل موریتانی 3 بر 1 پیروز شد، اینبار هم در مقابل تیم اندونزی با نتیجه مساوی به بازی خود خاتمه داد. لذا تیم فوتبال اقلیم کُردستان وارد مرحله نهایی شد. 

بازی میان تیم کُردستان و اندونزی در استادیوم «شهید حسین» شهر رام‌الله برگزار شد. در نتیجه این رقابت‌ها، آمانج‌ عبدالله تنها گل تیم کُردستان را به ثمر رساند و این بازی با نتیجه مساوی 1 بر 1 خاتمه یافت. 

در 15 می هم تیم کُردستان در اولین بازی خود در جام قهرمانی فلسطین در مقابل موریتانی با نتیجه 3 بر 1 به پیروزی رسید.

اتحادیه فوتبال اقلیم کُردستان بنا به دعوت اتحادیه فوتبال فلسطین در مسابقات جام بین‌المللی این کشور شرکت کرده است.

قرار است که تیم کُردستان در مسابقات جام «فیفا» در 6 اکتبر 2012 در بخش ترک‌نشین قبرس شرکت کند. ملیت‌هایی در جام قبرس شرکت می‌کنند که خودمختار بوده و خواهان استقلال خود می‌باشند و هنوز به رسمیت شناخته‌ نشده‌اند. این جام توسط سازمان ملل تدارک دیده می‌شود.



موضوعات مرتبط: استان ایلام

تاريخ : ۱۳٩۱/۳/۸ | ۱:۱٢ ‎ق.ظ | نویسنده : گیانم بو فدای گشت ولاتیل کوردستان | نظرات ()